Spotkania z ludźmi książki

08-10-2013

Biblioteka Uniwersytetu Łódzkiego, największa książnica naukowa w regionie łódzkim, spełnia również zadania biblioteki publicznej i jako taka jest miejscem imprez kulturalnych, których organizatorami są jej pracownicy, rozmaite instytucje oraz osoby z zewnątrz. Działalność popularyzującą kulturę ilustrują przykłady wybranych spotkań z ludźmi książki.

Ten cykl wydarzeń rozpoczął się w łódzkiej książnicy w roku 2010 i należy już do tradycji. Spotkania mają charakter rozmowy z zaproszonym gościem, w której uczestniczy osoba prowadząca oraz publiczność. Imprezy są nagrywane, opisywane w internetowym czasopiśmie biBUŁa. Biuletyn Informacyjny BUŁ, dzięki czemu powstaje swoista dokumentacja tego rodzaju aktywności biblioteki. Do sympatycznego zwyczaju należy składanie przez bohatera wydarzenia podpisu w Galerii Autografów BUŁ. Informacje o spotkaniach autorskich rozsyłane są do Uniwersytetu Łódzkiego, Facebook?a, Newsletter?a, lokalnych instytucji, mediów i prasy, jak również do pracowników BUŁ, czynnych i emerytowanych oraz zaprzyjaźnionych czytelników.

Pierwszym autorem, który gościł w bibliotece był Wojciech Górecki, historyk i dziennikarz. Publiczność z zainteresowaniem słuchała opowieści o Gruzji ujętych w książce Za toast przodków. Relacje pisarza uzupełniały fragmenty reportażu czytane przez Aleksandra Forda, jr. 

Uniwersytet Łódzki od momentu powstania w roku 1945 adaptował do swoich potrzeb różne budynki, które otrzymywał od miasta. Niektóre z obiektów stały się tematem książki Zabytkowe przestrzenie Uniwersytetu Łódzkiego. Przewodnik, która ukazała się w Wydawnictwie ?Primum Verbum?. W czerwcu 2010 r. odbyło się spotkanie z autorami tej pracy Karoliną Kołodziej i Maciejem Kronenbergiem, pracownikami naukowymi UŁ. Autorzy przypomnieli historię uczelni, scharakteryzowali gmachy opisane w publikacji, zwracając uwagę na ich cenne detale architektoniczne. Opowiedzieli także o nowoczesnych obiektach należących do UŁ, m.in. o siedzibie Muzeum Geologicznego przy Wydziale Nauk Geograficznych.

Wątek łódzki kontynuowano w marcu 2011 r. Tym razem zaproszony został Leon Sikorski, emerytowany pracownik Studium Języka Polskiego dla Cudzoziemców UŁ. Autor omówił swą najnowszą książkę zat. Opowieści bałódzkie opublikowaną przez Wydawnictwo ?Tygiel Kultury?. Nakreślił w niej obraz Bałut. Starą dzielnicę Łodzi scharakteryzował w dowcipny sposób, nie kryjąc przy tym jej niechlubnej sławy i ze swadą opowiadając o jej mieszkańcach. Fragmenty książki czytał Aleksander Ford jr. Uzupełnieniem Opowieści... była wypowiedź dr Aleksandry Krupy z UŁ, która zajmuje się badaniem antropologii Bałut. Dodatkową atrakcją okazały się Piosenki z Polski w wykonaniu Aurelii Schneffel oraz pokaz archiwalnych zdjęć pochodzących z prywatnej kolekcji pisarza. 

W marcu 2012 r. odbyło się spotkanie z Wojciechem Klasem, współautorem książki Kościelscy: ród, fundacja, nagroda. Publikacja ukazała się w roku 2011 nakładem Towarzystwa Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas w Krakowie. Pierwsza część, opracowana przez W. Klasa, opisuje historię rodu. Druga część ? to Kronika nagrody autorstwa Jana Zielińskiego. Kościelskim W. Klas poświęcił pracę magisterską i zdecydował się dalej zgłębiać dzieje rodu zaangażowanego w politykę, kulturę, literaturę i wywierającego niemały wpływ na historię kraju. Praca ta odsłania czytelnikom obraz życia literackiego rozwijającego się na przestrzeni kilku wieków. Nie mniej okazała się Kronika nagrody odsłaniająca jej historię zamkniętą w latach 1957?2011. Wśród pierwszych laureatów znaleźli się Andrzej Busza i Sławomir Mrożek. W roku 2011 nagrodę przyznano Andrzejowi Franaszkowi za biografię Czesława Miłosza. 

W lutym 2013 r. gościem BUŁ był Waldemar Wolański, reżyser, dramaturg, dyrektor Teatru Lalek Arlekin w Łodzi. W roku 2012 spod jego pióra wyszła pierwsza książka dla dorosłych Księżycowi ludzie. Ta sensacyjna, wielowątkowa opowieść o miłości, o Łodzi, o dalekich podróżach i o zderzeniu dwóch cywilizacji zdobyła uznanie i sympatię czytelników. Książkę opublikowało łódzkie Wydawnictwo Astra, a jej promocja odbyła w październiku 2012 r. w Muzeum Miasta Łodzi przy... pełni Księżyca. Zainteresowanie słuchaczy wzbudziła zarówno prawdziwa Łódź, jej ulice, obiekty, szczegóły architektoniczne, jak i miasto pozostające wyłącznie w sferze wyobraźni autora. Publiczność zaciekawił też wątek walki obcych cywilizacji.

Kolejne spotkanie, poświęcone poezji Jana Janiaka, dyrektora BUŁ w latach 1987?2005, odbyło się w październiku 2012 r. W pierwszej części publiczność słuchała wierszy autora w wykonaniu Janiny Kotwickiej-Janiak, żony poety. Utwory pochodziły z dwóch tomików. Pierwszy z nich, Przypis do życiorysu, ukazał się w roku 1969 nakładem Instytutu Wydawniczego PAX. Znalazły się w nim krótkie, ascetyczne wiersze odwołujące się do osobistych doświadczeń autora. Natomiast Sonety łódzkie ? to utwory ilustrujące miasto, w którym przyszło autorowi żyć i które próbował oswoić, a nawet polubić. W Sonetach... znaleźć można poetyckie opisy magicznych miejsc Łodzi i osoby, z którymi połączyła go wieloletnia przyjaźń. 

W grudniowe południe 2012 r. odbyło się spotkanie z poezją Benedykta Krystka, pracownika BUŁ. W imieniu nieżyjącego autora wystąpiła jego żona Grażyna Śnieżko-Krystek, która czytała utwory męża. Są to wiersze stanowiące zapis życia autora. Pobrzmiewają w nich wydarzenia wojenne, szkolne i wspomnienia przyjaźni, które przetrwały długie lata (Powrót z ucieczki 1939 roku, Odkopano honor żołnierski, Wspomnienie szkoły). Szczególne miejsce poeta poświęcił Poddębicom, w których upłynęła znaczna część jego życia (Pasieka). Ważne miejsca zajęła też w jego poezji przyroda. Kolejnym punktem spotkania były aforyzmy i fraszki. Po wysłuchaniu utworów komentowano je, jak również wspominano ich autora. 

Inny charakter miało spotkanie z Michałem Kolińskim, wydawcą i właścicielem Domu Wydawniczego Księży Młyn, który istnieje od roku 2007. Zaprezentowane zostały książki ilustrujące historię Polski i pokazujące jej współczesny obraz, architekturę i sztukę, religię i filozofię, turystykę i medycynę. Wśród bogatej oferty tytułów znalazła się również literatura dla dzieci. Przewodniki, poradniki, albumy, mapy zaspokajają potrzeby i gusta najbardziej wymagających czytelników, ponieważ wszystkie zostały bardzo starannie wydane. W BUŁ M. Koliński gościł w kwietniu 2012 r.

Łukasz Urbaniak, przedstawiciel Wydawnictwa ?Oficyna?, został zaproszony do biblioteki w styczniu 2013 r. Promował książki napisane i zilustrowane przez tajwańskiego autora Jimmy'ego Liao: Dźwięki kolorów i Księżyc zapomniał przeznaczone dla dzieci, młodzieży i... ludzi sympatycznych. Przetłumaczone na wiele obcych języków książeczki cieszą się uznaniem, a kolorowe ilustracje są prawdziwą ucztą dla oczu. Dla polskich czytelników stały się dostępne dzięki Katarzynie Sarek, która dokonała przekładu z języka chińskiego.

Druga część spotkania była prawdziwą niespodzianką. Wypełnił ją występ Anny Krysztofiak, artystki Filharmonii Łódzkiej, która zaprezentowała się jako śpiewaczka i instrumentalistka. Gra ona na organach, wirginale, klawikordzie, violi da gamba i innych instrumentach barokowych. Ma także umiejętność gry na instrumentach chińskich. Publiczność słuchała utworów granych na erhu (chińskie skrzypce), chińskiej lutni oraz innych egzotycznych instrumentach. Artystka wykonała także utwory wokalne chińskich kompozytorów. Literatura i muzyka z dalekiego kraju wzbudziły wyjątkowy aplauz słuchaczy. 

Spotkania z autorami odbywają się w różnych miejscach. Profesjonalne przygotowanie takich imprez leży w gestii specjalnych agencji, które przejmują na siebie obowiązki organizacyjne. 

W listopadzie 2012 r. gościła w BUŁ Gabriela Niedzielska, agentka literatów. W roku 2008 założyła w Łodzi agencję autorską Autograf i od tej pory aranżuje spotkania z pisarzami na terenie całego kraju. W agencji znaleźli się: Andrzej Stasiuk, Grzegorz Kasdebke, Maria Czubaszek, Joanna Papuzińska, Anna Janko, Wanda Chotomska i wiele innych znakomitości polskiej literatury. Dzisiaj Autograf zrzesza ponad sześćdziesięciu autorów. O swojej pracy G. Niedzielska opowiadała z pasją i zaangażowaniem. Wiadomości o tym mało znanym zawodzie wywołały lawinę pytań, na które agentka literatów odpowiadała z prawdziwą radością.

x x x

Spotkania z ludźmi, których profesja związana jest z książką wpisały się już w nurt działalności kulturalnej podejmowanej przez BUŁ. Zainteresowanie, jakie wzbudzają, pozwala mieć nadzieję, że wejdą na długi czas do kanonu obowiązków bibliotecznych. To niemała odpowiedzialność i dlatego książnica musi zadbać o to, aby imprezy tego typu miały wyraźne kontury i odpowiedni poziom. Bowiem wobec ogromnej liczby ofert z dziedziny kultury, coraz trudniej będzie przekonać potencjalnych uczestników do wyboru imprez przygotowanych przez BUŁ. I dlatego muszą to być akcje pod każdym względem przemyślane. Sądzę, że ich priorytetem powinny pozostać zagadnienia z kręgu książki i czytelnictwa, poszerzone o bardziej uniwersalne wartości poznawcze.

Irena Łabiszewska