Bałkany w systemie bezpieczeństwa euroatlantyckiego

07-10-2013

Centrum Naukowo-Badawcze Uniwersytetu Łódzkiego Bałkany na przełomie XX/XXI w. zorganizowało w Łodzi 7-8 maja konferencję naukową nt. Bałkany Zachodnie w systemie bezpieczeństwa euroatlantyckiego. Obrady toczyły się na Wydziale Prawa i Administracji oraz w Bibliotece Uniwersytetu Łódzkiego.

Otwarcia obrad dokonał prof. Włodzimierz Nykiel, rektor UŁ, który podkreślił też aktywność naukową centrum, której efektami są kolejne konferencje i publikacje, zwrócił także uwagę na ważny i pasjonujący temat konferencji poświęconej państwom bałkańskim.

Kierownik placówki prof. Paweł Chmielewski przedstawił główne założenia interdyscyplinarnego spotkania naukowego. Przypomniał także, iż dwie poprzednie konferencje powiązane były z rocznicami ważnych dla obszaru Bałkanów wydarzeń ? piętnastej rocznicy tzw. porozumienia z Dayton oraz dwudziestej rocznicy rozpadu Jugosławii. Zaprezentował również najnowszą publikację centrum z serii ?Bałkany XX/XXI?, Mity narodowe i ich rola w kreowaniu polityki na przykładzie państw byłej Jugosławii, której autorką jest dr Magdalena Rekść (sekretarz centrum i adiunkt na Wydziale Studiów Międzynarodowych i Politologicznych UŁ).

W konferencji uczestniczył Ivan Del Vechio, ambasador Republiki Chorwacji, która od 1 lipca stanie się 28. państwem członkowskim Unii Europejskiej. Ambasador przedstawił drogę państw Bałkanów Zachodnich do systemu euroatlantyckiego podkreślając, że ma nadzieję, iż wszystkie kraje byłej Jugosławii zostaną członkami NATO i Unii Europejskiej.

Naukową część obrad rozpoczął prof. Wiesław Walkiewicz (Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego), ambasador Polski w Chorwacji w latach 90., który zaprezentował referat o znaczeniu europejskiej drogi rozwoju Bałkanów i wkładu regionu w system bezpieczeństwa zbiorowego. Zwrócił przy tym uwagę na wysiłki państw bałkańskich w celu przekształcenia regionu traktowanego jako beczkę prochu w strefę stabilności, pamiętając jednocześnie o barierach i sposobach ich przezwyciężania w procesie integracji euroatlantyckiej.

Wśród tematów poruszanych przez prelegentów w pierwszym dniu obrad znalazły się rozważania, m.in. o: perspektywach regionalnej integracji państw bałkańskich (prof. Marek Waldenberg z Wyższej Szkoły Administracji w Bielsku-Białej); kwestii bałkańskiej w polityce Rosji (prof. Jacek Wojnicki z Uniwersytetu Warszawskiego); przemycie i handlu ludźmi w państwach Bałkanów Zachodnich (prof. Desirée Pangerc z Uniwersytetu w Trieście); determinantach polityki bezpieczeństwa narodowego Chorwacji (dr hab. Jędrzej Paszkiewicz z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu); armii chorwackiej w systemie obrony Chorwacji (dr Andrzej Krzak z Uniwersytetu Szczecińskiego); Czarnogórze jako potencjalnym celu rosyjskich działań wywiadowczych (dr Wojciech Szczepański z Komisji Bałkanistyki PAN w Poznaniu).

Sesja poranna drugiego dnia obrad poświęcona była problemom funkcjonowania trzech państw powstałych w wyniku rozpadu federacji jugosłowiańskiej ? Macedonii (prof. Irena Stawowy-Kawka z Uniwersytetu Jagiellońskiego), Kosowa (prof. Ewa Bujwid-?-Kurek z Uniwersytetu Jagiellońskiego) oraz Bośni i Hercegowiny (dr Krzysztof Krysieniel z Wyższej Szkoły Bankowej w Poznaniu, Wydział Zamiejscowy w Chorzowie; dr Dariusz Wybranowski z Uniwersytetu Szczecińskiego i mgr Aleksandra Zdeb z Uniwersytetu Jagiellońskiego).

W ostatnim panelu poruszone były zagadnienia: operacja Burza i jej następstwa dla Serbów w Chorwacji (dr Mirella Korzeniewska-Wiszniewska z Uniwersytetu Jagiellońskiego); wpływ sytuacji w Sandżaku na kwestię bezpieczeństwa Bałkanów Zachodnich (dr Anna Jagiełło-Szostak z Uniwersytetu Wrocławskiego); percepcja konfliktów jugosłowiańskich w administracji George?a H. W. Busha (mgr Sławomir Lucjan Szczesio z UŁ); zwalczanie przestępczości zorganizowanej w Bułgarii w świetle raportów Komisji Europejskiej (dr Rafał Woźnica z Uniwersytetu Jagiellońskiego) i idea nowego jugoslawizmu (dr Magdalena Rekść z UŁ).

Konferencji towarzyszyła wystawa zdjęć z Bałkanów Zachodnich, zorganizowana przez Wydawnictwo UŁ oraz Państwową Wyższą Szkołę Filmową, Telewizyjną i Teatralną im. L. Schillera w Łodzi. Ekspozycję można było obejrzeć w Bibliotece Uniwersytetu Łódzkiego.

x x x

Podczas dwóch dni obrad referenci z kilkunastu ośrodków akademickich z Polski i z zagranicy (Triest, Sarajewo) zaprezentowali szerokie spektrum spraw, zastanawiając się nad ważnymi problemami wpływu państw Bałkanów Zachodnich na międzynarodowy system bezpieczeństwa, zagrożeń i wyzwań dla polityki bezpieczeństwa państw i instytucji europejskich (atlantyckich). Wystąpieniom towarzyszyła wielokrotnie bardzo interesująca i ożywiona dyskusja. Zdaniem uczestników i organizatorów, łódzkie spotkanie spełniło postawione przed nim zadania, zarówno naukowe, jak i integracyjne.

Sławomir Lucjan Szczesio