Profesor Władysław Kazimierz Welfe

11-07-2013

Urodził się 20 maja 1927 r. w Kolbuszowej na Podkarpaciu. Jego żona Walentyna z domu Kosidło była doktorem medycyny, a syn Aleksander jest profesorem Uniwersytetu Łódzkiego.

W okresie okupacji hitlerowskiej uczęszczał na tajne komplety oraz organizował koła samokształceniowe dla młodzieży polskiej. Władze hitlerowskie wysiedliły Go z Łodzi; razem z matką i siostrą zamieszkał wówczas w Rudzie Pabianickiej.

Maturę uzyskał w Męskim Gimnazjum i Liceum Miejskim im. Marszałka J. Piłsudskiego w roku 1945 (obecnie III LO im. T. Kościuszki). Należał do Związku Harcerstwa Polskiego. Studiował ekonomię i sądownictwo na Wydziale Prawno-Ekonomicznym Uniwersytetu Łódzkiego. Dyplom magistra ekonomii otrzymał w 1949 r.

Odbył staże naukowe w Moskiewskim Instytucie Ekonomiczno-Statystycznym oraz współpracował z laureatami Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii, profesorami: Laurence?em Robertem Kleinem i Johnem Richardem Nicholasem Stone z Department of Applied Economics Uniwersity of Cambridge i University of Pennsylvania.

Stopień doktora nauk ekonomicznych uzyskał w roku 1960 na Wydziale Finansów i Statystyki Szkoły Głównej Planowania i Statystyki w Warszawie na podstawie rozprawy nt. Popyt i podaż na rynku socjalistycznym jako przedmiot badania statystycznego, której promotorem był prof. dr Kazimierz Romaniuk. Cztery lata później, na tym samym wydziale SGPiS, na podstawie rozprawy nt. Problemy teorii indeksów produkcji otrzymał stopień doktora habilitowanego nauk ekonomicznych. Przeszedł wszystkie szczeble uniwersyteckiej kariery otrzymując w 1974 r. tytuł profesora zwyczajnego.

Najpierw pracował na Wydziale Prawno-Ekonomicznym UŁ w Katedrze Statystyki, następnie w takiej samej katedrze w Wyższej Szkole Ekonomicznej, gdzie był dziekanem Wydziału Handlu (1957?1958) i Wydziału Handlowo-Towaroznawczego (1959?1961); jednocześnie prowadził zajęcia w SGPiS.

Później był pracownikiem Wydziału Ekonomicznego i Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego UŁ, gdzie pełnił następujące funkcje: kierownika Katedry Ekonometrii, dyrektora stworzonego przez siebie Instytutu Ekonometrii i Statystyki, kierownika Katedry Ekonometrii, prodziekana (1965?1966), dziekana (1966?1969). Będąc już na emeryturze pracował w niepełnym wymiarze godzin w Katedrze Modeli i Prognoz Ekonometrycznych oraz w Katedrze Teorii i Systemów Analiz Ekonomicznych. Po likwidacji wspomnianego wcześniej Instytutu Ekonometrii i Statystyki (2010) kierował międzykatedralnym Zespołem Modeli Gospodarki Narodowej.

Na Wydziale Ekonomiczno-Socjologicznym UŁ doprowadził do stworzenia kierunku ekonometria (1966), przekształconego później w cybernetykę i informatykę, a następnie w informatykę i ekonometrię (1992). Był inicjatorem utworzenia Studenckiego Koła Naukowego Ekonometrii. Poza tym na UŁ pełnił następujące funkcje: prorektora ds. nauki (1972?1978) i pierwszego zastępcy rektora (1975?1978). Zatrudniony był także w Społecznej Wyższej Szkole Przedsiębiorczości i Zarządzania w Łodzi (od 1994 Społecznej Akademii Nauk) jako przewodniczący rady uczelni, członek Senatu i kierownik Katedry Prognozowania. W polskich szkołach wyższych wypromował ponad 150 magistrów i 37 doktorów oraz opiekował się szesnastoma przewodami habilitacyjnymi.

Pracował jako visiting prof. w następujących zagranicznych szkołach wyższych: Bologna University; Cairo University; Erasmus University, Rotterdam; Fernununiversitet, Hagen; Handelshögscholan, Sztokholm; Moskiewskim Instytucie Ekonomiczno-Statystycznym; Stanford University; University of Pennsylvania; University of Philadelphia; Université Lyon 2 Lumiere; Université Paris X i Nanterre.

Należał do następujących towarzystw naukowych: Association for Modeling and Forecasting Economies in Transition (AMFET, prezydent, past president), Econometric Society (reprezentant na Polskę), Bernoulli Society, Ukraińskiej Akad. Nauk, European Economic Association, des Arts et des Letters (Europejska Akademia Nauk Sztuki i Humanistyki), International Input-OutputAssociation, Łódzkiego Towarzystwa Naukowego.

Był członkiem Rady Oddziału Polskiej Akademii Nauk w Łodzi; członkiem Komitetu Statystyki i Ekonometrii, członkiem Komitetu Nauk Ekonomicznych oraz Komitetu Prognoz Polska 2000+ PAN. W roku 1998 został członkiem korespondentem Polskiej Akademii Nauk.

Do najważniejszych publikacji naukowych Profesora można zaliczyć: A Medium-Term Econometric Model of the Polish Economy, Prace Instytytu Ekonometrii i Statystyki UŁ, nr 8, 1973; Econometric Macromodelsof Unbalanced Growth, tamże, nr 52, 1985; Ekonometryczne modele gospodarki narodowej Polski (1992); Indeksy produkcji (1957); Popyt i podaż: zakres i metody statystyczne badań rynku (1962); Statystyka handlu (1957, pierwszy podręcznik akademicki o tej problematyce w Polsce); Gospodarka oparta na wiedzy (2007, wersja w języku angielskim: Knowledge-based Economies: models and Methods, 2009); Systemy modeli gospodarki narodowej opartej na wiedzy (2013); Macroeconometric Models, monografia w druku w Springer-Verlag w 2013).

Współautor następujących publikacji: Ekonometryczny model wzrostu gospodarczego (2001); L.R. Klein, Al. Welfe, Principles of Macroeconometric Modeling (1999); Al. Welfe, Ekonometria stosowana (1996).

Był redaktorem i współautorem: Economies in Transition and the World Economy: models, Forecasts and Scenarios (Frankfurt/M 1997); Ekonometryczne modele rynku analiza, prognozy, symulacje (t. 1: Metody ekonometryczne, Warszawa 1977; t. 2: Modele konsumpcji, Warszawa 1978; t. 3: Modele popytu konsumpcyjnego i równowagi rynkowej, Warszawa 1982); G. Gehrig, Economies in Transition (Heidelberg 1993); Gospodarka oparta na wiedzy, red. Wł. Welfe (Warszawa 2007). Ponadto był redaktorem kilkunastu książek.

Wielokrotnie koordynował naukowe problemy resortowe. Uruchomił w Łodzi, wraz z synem Aleksandrem, nową placówkę naukową: Institute of Economic Forecasts and Analyses (LIFEA), w której opracowywano prognozy rozwoju polskiej gospodarki (1996). Kierownictwo tej placówki objęła w roku 2012 wnuczka Profesora, mgr ekonometrii i socjologii Marta Welfe-Starzak.

Był delegatem UŁ w Komitecie Ekspertów do Opracowania Raportu o Stanie Oświaty w PRL (1971?1972). Wygłaszał referaty na wielu konferencjach naukowych w kraju i za granicą, m.in.: w Berlinie (NRD); na konferencjach Europejskiej Konferencji Towarzystwa Ekonometrycznego w Oslo i Grenoble.

Wchodził w skład: Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego; Centralnej Komisji ds. Kadr Naukowych, Komitetu Badań Naukowych (przewodniczący Zespołu Nauk Prawnych, Ekonomicznych i Społecznych) oraz Komisji Badań Podstawowych. Był przewodniczącym Zespołu Ekonomicznego Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego. Pełnił funkcję doradcy naukowego: Kancelarii Sejmu, Ministra Gospodarki, Ministra Finansów i Rządowego Centrum Studiów Strategicznych (1995?1999); Należał do rad naukowych przy: Ośrodku Ekonomiki i Organizacji Przemysłu Lekkiego w Łodzi (EKORNO), Instytutu Handlu Wewnętrznego w Ministerstwie Handlu Wewnętrznego przy Prezydencie m. Łodzi.

Wchodził w skład redakcji: kwartalnika Badania Operacyjne i Decyzje (poprzednio Prace Naukoznawcze i Prognostyczne), Przeglądu Statystycznego; był redaktorem naczelnym Wiadomości Statystycznych (1955?1958) oraz Studiów Prawno-Ekonomicznych.

W Ministerstwie Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki pełnił funkcję rzeczoznawcy ds. badań naukowych, realizowanych przez uczelnie podległe temu resortowi (1976?1980), a także w zakresie ekonometrii (1975?1976). Ponadto był członkiem następujących rad naukowych: Rady Fundacji Nauki Polskiej, Rady Strategii Społeczno-Gospodarczej przy Radzie Ministrów, Społecznej Rady Planowania Centralnego Urzędu Planowania, Rady Społeczno-Gospodarczej przy Rządowym Centrum Studiów Strategicznych.

Po roku 1945 był członkiem w następujących organizacjach społecznych i zawodowych: Związek Zawodowy Pracowników Przemysłu Włókienniczego, Bratnia Pomocy Studentów UŁ, Związku Nauczycielstwa Polskiego, Partyjno-Rządowej Komisji Unowocześniania Systemu Funkcjonowania Gospodarki i Państwa. Otrzymał honorowe członkostwo Stowarzyszenia Absolwentów Łódzkiego Ekonomicznego i Socjologicznego Ośrodka Akademickiego (2007).

Profesora uhonorowano tytułem doktora honoris causa: Akademii Ekonomicznej w Krakowie (1995), Université Lumi?re Lyon II (1997),Uniwersytetu w Uppsali (1978); Uniwersytetu Łódzkiego (2005). Był promotorem doktoratu honoris causa UŁ przyznanego prof Lawrence?owi Kleinowi z USA (1990).

Otrzymał następujące wyróżnienia: Medal 500. rocznicy urodzin M. Kopernika, Medal 50-lecia UŁ, Medal UŁ w Służbie Społeczeństwu i Nauce, nagrodę Wydziału I PAN im. Fryderyka Skarbka, Złotą Odznakę UŁ, nagrodę Prezesa Rady Ministrów im. Oskara Langego, nagrodę Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego, wpis monografii: Średniookresowy model ekonometryczny gospodarki polskiej (wydanej po polsku i angielsku) do Księgi Czynów i Osiągnięć Nauk Polskiej oraz wiele nagród resortowych i rektorskich. Odznaczony, m.in., Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Komandorskim i Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski z Gwiazdą.

Profesor Czesław Domański napisał o Nim: jest powszechnie uważany za twórcę łódzkiej szkoły ekonometrycznej. Z inicjatywy Wydziału II Łódzkiego Towarzystwa Naukowego w roku 1997 odbyło się sympozjum prezentujące dorobek naukowy Uczonego. Materiały z tego sympozjum, zawierające biogram i bibliografię Jego dorobku naukowego, ukazały się w zeszycie serii wydawniczej ŁTN Sylwetki Łódzkich Uczonych.

Profesor Władysław Welfe przyczynił się do rozwoju kilku łódzkich szkół wyższych (Wyższej Szkoły Ekonomicznej, Wydziału Ekonomicznego i Ekonomiczno-Socjologicznego Uniwersytetu Łódzkiego oraz Społecznej Akademii Nauk), zarówno w dziedzinie dydaktyki, jak i nauki.

Julian Kuciński