Zagrożone wyginięciem

11-07-2013

Czerwone księgi zagrożonych gatunków roślin i zwierząt, a także ekosystemów i krajobrazów powstają, by podawać do publicznej wiadomości i upowszechniać wiedzę o niebezpieczeństwie, jakim jest ginięcie wspomnianych gatunków, prowadzące do zubażania ziemskiej przyrody.

Dlaczego właśnie w tym konkretnym przypadku mówimy o czerwieni? ? Jest bowiem kolorem symbolicznym, swoistym znakiem kulturowym. Oznacza gorące uczucie, ale też krzywdę, a najczęściej ostrzega przed zagrożeniem, niebezpieczeństwem. Gdy zaś te zostają zlekceważone lub posunięte zbyt daleko, miejsce czerwieni może zająć inna barwa symboliczna, czerń ? mówił, m.in., prof. Romuald Olaczek podczas promocji książki Czerwona księga roślin województwa łódzkiego. ? W Polsce wyginięcie grozi pięciuset gatunkom roślin wyższych, tyle samo w regionie łódzkim, spośród 1,5 tys. gatunków lokalnej flory. Oddawana do rąk czytelników książka opisuje sto gatunków roślin, których populacje w Łódzkiem wyraźnie się zmniejszają lub znajdują się w sytuacji narastającego zagrożenia. W skali globu liczba ta dochodzi już do dziesiątków tysięcy gatunków. Nowością publikacji jest nie tylko uwzględnienie w niej zagrożonych gatunków roślin naczyniowych, lecz również zbiorowisk roślinnych, łącznie pięćdziesięciu pięciu ? kontynuował uczony.

Warto tu wspomnieć, że najbardziej zagrożone są siedliska roślin, w których ludzie dokonali największych zmian, a mianowicie gatunki i zespoły roślinne zależne od wody, występujące na torfowiskach i wilgotnych łąkach. Z tej przyczyny wyginęła, na przykład, bogata flora słonolubna pod Łęczycą i ta sama grupa roślin ginie w Pełczycach koło Solcy Wielkiej.

Prezentowana Czerwona księga roślin województwa łódzkiego jest pierwszym tego typu wydawnictwem ukazującym skalę zagrożenia flory regionu. Adresowana jest przede wszystkim do pracowników nauki, studentów, uczniów szkół średnich ? jako kompendium wiedzy o szacie roślinnej regionu i jako podręcznik. Równocześnie jej przesłanie kierowana jest też do jednostek oraz służb ochrony przyrody i środowiska, nadleśnictw, centrów zajmujących się ochroną dziedzictwa przyrodniczego.

Wydawnictwo składa się z dwóch, ściśle ze sobą korespondujących części. W pierwszej zaprezentowano rośliny najbardziej zagrożone wyginięciem. Zostały one opisane według jednolitego schematu i wzbogacone: rycinami ilustrującymi pokrój roślin, mapkami określającymi ich występowanie, a także zdjęciami naturalnych siedlisk. Część druga zawiera charakterystyki zagrożonych i ginących zbiorowisk roślin lub ich grup.

Jak podkreśli prof. R. Olaczek, inicjatorem czerwonej księgi był łódzki Ogród Botaniczny, który też na swe barki wziął cały trud organizacyjny przedsięwzięcia. Gdyby nie ta placówka, wydawnictwo nie powstałoby w takim czasie, w jakim trafia właśnie do czytelników i nie takiej szacie edytorskiej. A trzeba przyznać, że jest znakomita i zasługuje pod każdym względem na najwyższe uznanie. Wydawnictwo zostało wsparte finansowo przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Łodzi.

Promocja książki odbyła się 12 kwietnia w Auli im. Profesora Jakuba Mowszowicza Wydziału Biologii i Ochrony Środowiska UŁ.

S.B.