Odegrali bardzo ważną rolę w odbudowie państwa polskiego

27-11-2018

Od wielu lat, najważniejszym wydarzeniem w całorocznym kalendarzu prac Polskiego Towarzystwa Chemicznego jest Zjazd Naukowy organizowany przemiennie przez kolejne ośrodki akademickie, zawsze we wrześniu.


Zazwyczaj gromadzą one około tysiąca uczestników, którzy obradują przez kilka dni w zespołach sekcyjnych. Podczas tych zjazdów wręczane są doroczne nagrody i wyróżnienia dla naukowców polskich oraz zagranicznych prowadzących badania w dziedzinie chemii. Najważniejsze spośród nich to Medal Marii Skłodowskiej-Curie przyznawany za wybitne osiągnięcia dla naukowca pracującego na stałe za granicą oraz Medal Jędrzeja Śniadeckiego dla naukowca pracującego na stałe w Polsce. Ponadto, wręczane są medale za wybitne osiągnięcia w zakresie chemii organicznej, chemii fizycznej, chemii analitycznej, technologii chemicznej oraz dydaktyki chemii. Laureaci tych wyróżnień wygłaszają podczas każdego zjazdu wykłady plenarne przewidziane dla wszystkich uczestników.

Kolejny, 61. Zjazd Naukowy Polskiego Towarzystwa Chemicznego odbył się w Krakowie w dniach 16-20 września, w nowym kampusie Wydziału Chemii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Uczestniczyło w nim ok. 850 osób, w tym również kilkunastoosobowa grupa pracowników naukowych oraz doktorantów Wydziału Chemii Uniwersytetu Łódzkiego. Brali oni czynny udział w pracach kilku sekcji, a najliczniej w Sekcji Chemii Organicznej i Bioorganicznej (S-02). Tegoroczny zjazd miał szczególne znaczenie, ponieważ wybrano na nim nowe władze Polskiego Towarzystwa Chemicznego na kolejną kadencję obejmującą lata 2019–2021. Jubileuszowy Zjazd Naukowy PTChem zostanie zorganizowany w dniach 3-8 września przyszlego roku w stulecie powstania towarzystwa, w miejscu jego powołania, czyli na  Wydziale Chemicznym Politechniki Warszawskiej.

Od roku 2009 Zarząd Łódzkiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Chemicznego, liczący ok. 250 członków, ma swoją siedzibę na Wydziale Chemii UŁ, a obecnie jego przewodniczącym jest dr hab. prof. UŁ Jarosław Lewkowski. W ślad za wyborem nowego Zarządu Głównego, do końca tego roku zostaną przeprowadzone wybory nowych władz we wszystkich oddziałach terenowych. Pod względem liczebności oraz aktywności, Oddział Łódzki PTChem należy do jednego z najważniejszych oddziałów terenowych, wnoszących największy wkład w życie naukowe towarzystwa oraz w popularyzację nauk chemicznych w społeczeństwie.

Siedziba Zarządu Głównego PolskiegoTowarzystwa Chemicznego w Warszawie przy ul. Freta 16; w tym budynku urodziła się i mieszkała przez wiele lat Maria Skłodowska-Curie

Siedziba Zarządu Głównego PolskiegoTowarzystwa Chemicznego w Warszawie przy ul. Freta 16; w tym budynku urodziła się i mieszkała przez wiele lat Maria Skłodowska-Curie

Fot. PTChem

Do najbardziej znaczących, cyklicznych spotkań inicjowanych przez Oddział Łódzki PTChem należą panele dyskusyjne, które od kilku lat odbywają się podczas kolejnych Festiwali Nauki, Techniki i Sztuki w Łodzi. W tym roku, z okazji stulecia odrodzenia państwa polskiego, dyskusja panelowa dotyczyła tematu Polscy chemicy u progu niepodległości ’ ( Kronika UŁ, nr 3/2018).

Uniwersytet Łódzki jest licznie reprezentowany w nowych władzach Polskiego Towarzystwa Chemicznego. Między innymi, przewodniczącym Sekcji Dydaktyki Chemii został wybrany, już po raz drugi z rzędu, dr hab. prof. UŁ Robert Zakrzewski, prodziekan Wydziału Chemii ds. studenckich i jakości kształcenia. Warto również zaznaczyć, że Oddział Łódzki PTChem współpracuje przy organizacji Olimpiad Chemicznych. Sekretarzem komitetu okręgowego i organizatorem tego znanego konkursu, przewidzianego dla uczniów szkół średnich, jest dr Paweł Urbaniak, pracownik Wydziału Chemii. Audytoria i laboratoria Wydziału Chemii UŁ od wielu lat udostępniane są uczestnikom Olimpiady Chemicznej podczas elimnacji szczebla okręgowego. Należy także dodać, że Oddział Łódzki PTChem jest inicjatorem i głównym patronem Sesji Posterowych Magistrantów i Doktorantów Łódzkiego Środowiska Chemików, które są organizowane corocznie we współpracy Wydziału Chemii UŁ, Wydziału Chemicznego PŁ oraz Wydziału Nauk o Żywności PŁ, przemiennie na każdym z tych wydziałów.

Najważniejsze informacje dotyczące Oddziału Łódzkiego PTChem zamieszczane są regularnie na stronie internetowej, pod adresem: http://www.ptchem.lodz.pl/index.html

X x x

Polskie Towarzystwo Chemiczne należy do najstarszych towarzystw naukowych w kraju. Zostało założone tuż po odzyskaniu państwowości przez Polskę, w czerwcu 1919 roku. W pierwszych latach chemicy odegrali bardzo ważną rolę w procesie odbudowy państwa polskiego.

Warto przypomnieć, że Gabriel Narutowicz, pierwszy prezydent II Rzeczypospolitej, był co prawda inżynierem hydrologiem, ale zajmował się także problemami związanymi z przemysłem chemicznym, szczególnie petrochemicznym. Wrócił do Polski z Zurychu, gdzie był profesorem znanej na całym świecie Politechniki Federalnej, współautorem wielu prac naukowych i współwłaścicielem znaczących patentów. Niezwykle ważną rolę w historii odrodzonej Polski odegrał znany chemik, inżynier i technolog, prezydent Ignacy Mościcki. On także powrócił do Polski ze Szwajcarii w roku 1926, kiedy to został zaproponowany przez marszałka Józefa Piłsudskiego do objęcia stanowiska Prezydenta II RP. Pełnił tę rolę przez dwie kadencje, aż do momentu wybuchu II wojny światowej. W Polsce zainicjował rozwój przemysłu chemicznego, a najbardziej znaną inwestycją zrealizowaną pod jego nadzorem były zbudowane od podstaw Zakłady Azotowe pod Tarnowem, w miejscowości nazwanej później od jego nazwiska Mościcami. W latach trzydziestych XX wieku był to jeden z najbardziej nowoczesnych zakładów chemicznych pracujących w Europie. Ignacy Mościcki oraz Maria Skłodowska-Curie, dwukrotna laureatką Nagrody Nobla, są jednymi z pierwszych osób na liście honorowych członków Polskiego Towarzystwa Chemicznego; Maria Skłodowska-Curie otrzymała ten tytuł w roku 1924, a Ignacy Mościcki w 1926. Warto zaznaczyć, że członkiem honorowym PTChem był także Eugeniusz Kwiatkowski, wicepremier, minister handlu i przemysłu oraz minister skarbu II RP, który otrzymał ten tytuł tuż przed wybuchem II wojny światowej w roku 1937. Oprócz M. Skłodowskiej-Curie, Polskie Towarzystwo Chemiczne ma na liście swoich członków konorowych wielu innych laureatów Nagrody Nobla. Spośród nich można wymienić takie nazwiska, jak: Paul Sabatier z Tuluzy (Nagroda Nobla z chemii, 1912), Leopold Ružička z Zurychu (Nagroda Nobla z chemii, 1939), Jaroslav Heyrovský z Pragi (Nagroda Nobla z chemii, 1959), Sir Derek Barton z Londynu (Nagroda Nobla z chemii, 1969) i wielu innych naukowców, którzy wnieśli olbrzymi wkład do rozwoju nauk chemicznych w XX wieku.


Grzegorz Mlostoń