Cyfrowy analfabetyzm

17-12-2015

Zespół badaczy Uniwersytetu Łódzkiego zakończył pierwszy etap międzynarodowego projektu Digitally Competent Youth. Celem tego partnerstwa jest zbudowanie systemu kształcenia kompetencji cyfrowych,  szczególnie dla młodzieży zagrożonej wykluczeniem społecznym.

Projekt realizowany jest w programie ERASMUS+ przez pięć ośrodków z Niemiec, Hiszpanii, Wielkiej Brytanii i Polski. W skład konsorcjum wchodzą instytucje edukacyjne oraz podmioty z obszaru badań i innowacji. Wspólne poszukiwania mają za zadanie, m.in., diagnozę obszarów problemowych, tzw. cyfrowych wyzwań, obejmujących kompetencje związane z wykorzystywaniem informacji, komunikacją, tworzeniem treści, bezpieczeństwem cyfrowym i rozwiązywaniem problemów.

Część diagnostyczną projektu koordynował zespół badaczy UŁ. W czterech krajach przeprowadzono wywiady kwestionariuszowe oraz wywiady swobodne, zarówno z młodzieżą pozostającą bez pracy i poza systemem formalnej edukacji, jak i szkoleniowcami z obszaru ICT (technologii informatycznych i komunikacyjnych).

Badania wykazały, że szkoleniowcy nie tworzą spójnej grupy pod kątem płci, wieku czy doświadczenia zawodowego. Większość badanych korzysta najczęściej z metod związanych z tworzeniem treści, poszukiwaniem informacji oraz organizacją, identyfikacją i przechowywanie danych. Wyjątkiem jest tu znacząca liczba trenerów, która naucza tylko obsługi podstawowych programów pakietu Microsoft Office – sytuacja charakterystyczna dla respondentów z Polski.

Badani w swojej pracy używają różnych narzędzi ICT. Widzą też potrzebę  wprowadzenia warsztatów i kursów, uproszczenia treści i zabezpieczenia zaplecza infrastrukturalnego. Najczęściej zgłaszane problemy w pracy ze studentami związane są z ich brakiem umiejętności, ale też z brakiem sprzętu lub innymi niedoborami infrastrukturalnymi. Za najbardziej użyteczne uznane zostały narzędzie takie, jak: e-mail, prezentacje multimedialne i platformy e-learningowe. Jako najmniej użyteczne w pracy z młodzieżą wymieniano zaś fora dyskusyjne i e-booki.

W opinii trenerów, młodzież zręcznie posługuje się popularnymi narzędziami, jak Skype czy Facebook, ale wciąż istnieje silna potrzeba poprawy innych  umiejętności związanych z obszarem ICT. Sami młodzi – mieszczący się w zdefiniowanych przez projekt ramach – to głównie bezrobotni mężczyźni do dwudziestego piątego roku życia. Większość zakończyła edukację na poziomie liceum lub skończyła szkołę zawodową bez uzyskania dyplomu. Młodzi badani używają komputerów i/lub innych narzędzi głównie w domu – dla rozrywki lub w celu komunikacji (z wyjątkiem znaczącej grupy polskich respondentów, którzy używają tylko smartfonów, komputery zaś służą im jako narzędzie jedynie w trakcie zajęć, oczywiście tylko w przypadku, gdy badani uczęszczają na odpowiednie kursy).

Młodzi zagrożeni wykluczeniem korzystają głównie z edytorów tekstu i są użytkownikami internetu na poziomie początkującym. Internet to dla nich domena czasu wolnego, co wydaje się wspólnym trendem wśród wszystkich partnerskich krajów. Badani, także uczestnicy kursów w obszarze ICT, poszukują wsparcia głównie w obszarze prezentacji multimedialnych, aplikacji komputerowych, kreacji e-kontentu i rozwiązywania problemów.

Uzyskane wyniki posłużyły konsorcjum do stworzenia wielu rekomendacji. Kolejnym krokiem będzie opracowanie na ich podstawie platformy e-learningowej Moodle dla uczestników projektu w formie sieciowej gry edukacyjnej oraz przewodnika dla osób pracujących z młodzieżą i trenerów szkolących z zakresu ICT. W pilotażu tych narzędzi weźmie udział również łódzki ośrodek. Chętni do włączenia się w ten proces proszeni są o kontakt z Karoliną Tomczyk (karolina.tomczyk@uni.lodz.pl).

 Oprac.: (sb)