Wizytówka Łodzi akademickiej

07-10-2015

Literatura poświęcona łódzkiemu ośrodkowi akademickiemu wzbogaciła się o nową, cenną pozycję. Jest nią album Architektura Łodzi akademickiej wydany z okazji siedemdziesięciolecia szkolnictwa wyższego w naszym mieście. Publikacja powstała z inicjatywy Łódzkiego Towarzystwa Naukowego.

Praca ta jest dziełem zbiorowym państwowych uczelni Łodzi. Stanowi, m.in., swego rodzaju publiczną dokumentację rezultatów ogromnego wysiłku inwestycyjnego wyższych szkół akademickich ostatniego ćwierćwiecza. Podjęty został on z myślą o nowoczesnym i konkurencyjnym, nie tylko w Polsce, ale również poza jej granicami, ośrodkiem naukowo-badawczym i dydaktycznym. Powołując bowiem po wojnie uczelnie wyższe, zapomniano jednak, iż nie wystarczy ich utworzenie, że należy również zapewnić im odpowiednie warunki do funkcjonowania.

Brak takiego myślenia powodował przez lata fatalne skutki; łódzkie szkoły wyższe musiały, z konieczności, wypełniać swe powinności w wyjątkowo niesprzyjającym klimacie niedostosowanych do ich potrzeb obiektów, m.in.: dawnych szkół, byłych biurowców, domów mieszkalnych, hal pofabrycznych i innych przypadkowo uzyskanych lokali. Usilne starania o rozpoczęcie budowy nowych gmachów dydaktycznych czy też kampusów akademickich przez wiele lat nie przynosiły oczekiwanych efektów. Od momentu powołania wyższych uczelni Łodzi, przez pół wieku, wzniesiono zaledwie kilka budynków naukowo-dydaktycznych oraz zbudowano osiedle studenckie.

Dopiero w okresie minionych dwudziestu pięciu lat, praktycznie po roku 1990, stworzone zostały nowe możliwości organizacyjne, ale też i finansowe (uruchomiono, m.in., środki unijne), umożliwiające łódzkim państwowym szkołom wyższym starania o zmianę warunków ich działalności. Podjęto więc budowę, często oryginalnych architektonicznie, gmachów  dydaktycznych, a także przystąpiono do kompleksowej rewitalizacji użytkowanych budynków przemysłowych oraz willi i pałaców byłych fabrykantów. Ta ostatnia sprawa, czyli przywracanie dawnej świetności łódzkim obiektom pofabrycznym, wykorzystywanym do celów dydaktycznych i naukowo-badawczych, stanowi oryginalny w skali kraju wkład wyższych uczelni miasta w zachowanie jego historycznego dziedzictwa przy jednoczesnym wypełnianiu zupełnie współczesnych zadań. Inaczej mówiąc zrewitalizowane obiekty żyją, służą nauce i dydaktyce, nie są jednie muzealnymi zabytkami.

Nowe i zrewitalizowane obiekty stanowią dziś zdecydowaną większość substancji użytkowej  uczelni Łodzi: Uniwersytetu Łódzkiego, Politechniki Łódzkiej, Uniwersytetu Medycznego, Akademii Muzycznej, Akademii Sztuk Pięknych, Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej oraz Łódzkiego Towarzystwa Naukowego. Dysponują one kilkudziesięcioma tego typu budowlami o charakterze dydaktyczno-naukowym, a także kilkunastoma willami i pałacami pofabrykanckimi użytkowanymi głównie przez uczelniane administracje (rektoraty) bądź też specyficzne kierunki studiów. Album zawiera sto trzydzieści cztery barwne ich zdjęcia oraz tekst, również w tłumaczeniu angielskim, wprowadzający w meritum zagadnienia.

Powyższe informacje można znaleźć w nocie wydawniczej książki; w wersji pełniejszej prezentował je również prof. Stanisław Liszewski, redaktor albumu, podczas jego promocji 18 maja w siedzibie Łódzkiego Towarzystwa Naukowego. Uczony zasugerował też możliwość przygotowania, we współpracy z geografami – fachowcami o specjalności turyzm, trasy turystycznej dla krajowych i zagranicznych gości pn. Śladami architektury Łodzi akademickiej. Spotkało się to z żywym zainteresowaniem podczas spotkania w ŁTN. Jedna z jego uczestniczek wyrażając swą opinię o książce, bardzo trafnie określiła album jako wizytówkę Łodzi akademickiej, jakiej do tej pory miasto nigdy nie miało.

Spotkanie prowadził prof. Antoni Różalski, prezes ŁTN.

 S.B.


Architektura Łodzi akademickiej, red. Stanisław Liszewski; zdjęcia: Aleksander Kurycki; tekst wprowadzający: Bartosz M. Walczak; opracowanie graficzne: Tomasz Budziarek; Łódzkie Towarzystwo Naukowe, Łódź 2015, str. 167. Wydano dzięki wsparciu finansowemu Urzędu Miasta Łodzi oraz Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego.