Archiwa i przemiany współczesnej kultury audiowizualnej

02-10-2015

NECS Conference, największe, dziewiąte już spotkanie poświęcone mediom i kulturze audiowizualnej, tym razem odbyło się w dniach 18-20 czerwca na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Łódzkiego. Obradowano nt.: Archives of/for the Future. Motywem przewodnim konferencji były archiwa w kontekście przemian współczesnej kultury audiowizualnej.

Luźna wymiana poglądów i towarzyskie pogawędki podczas przerwy w obradach

Fot.: Grzegorz Habryn

Niezależnie od rozważań naukowych nad rozmaitymi dziedzinami kinematografii oraz mediów, uczestnicy obrad wzięli udział w wielu towarzyszących im wydarzeniach i projekcjach filmowych.

Bogaty program naukowy

Swoimi spostrzeżeniami mieli oni okazję podzielić się aż w dziewięćdziesięciu trzech panelach tematycznych, które dotyczyły, między innymi, tematów takich jak: film dokumentalny, telewizja, qeergender, postkolonializm, socjologia filmu, kino amatorskie, widzowie i fani, archiwa dźwiękowe, festiwale filmowe, badania nad pamięcią, cyfryzacja, digitalizacja. Zagadnieniem o szczególnym znaczeniu okazała się jednak sztuka nowych mediów, specjalizacja rozwijana z dużym powodzeniem na Uniwersytecie Łódzkim.

Główny, trzydniowy cykl konferencyjny, składający się z czterech sesji tematycznych podzielonych na osiem-dziesięć paneli po cztery-pięć wystąpień, odbywał się w nowym gmachu Wydziału Filologicznego UŁ. Warto zauważyć, iż intensywne obrady obejmowały nie tylko różnorodne zjawiska dotyczące digitalizacji danych i tworów kulturowych. Społeczna archiwistyka i filmoznawstwo, jako dziedzina szczególnie uzależniona od mediów, okazały się kluczowymi obszarami dyskursu. Poza tym podczas konferencji odbyły się warsztaty grup badawczych (działających w NECS) oraz coroczne walne zebranie członków stowarzyszenia.

Działalność naukową i badawczą uzupełniły imprezy towarzyszące: w Muzeum Sztuki, Centrum Dialogu im. Marka Edelmana, Fabryce Sztuki i Muzeum Kinematografii w Łodzi. Zarówno ich wybór, jak i dopracowany zakres zagadnień podyktowane zostały tradycjami filmowymi i bogatymi doświadczeniami audiowizualnymi Łodzi.

Ponad trzystu gości ze świata

W obradach uczestniczyło 335 osób z trzydziestu sześciu krajów świata, między innymi, z Francji, Hiszpanii, Indii, Kanady, Brazylii, Egiptu, Urugwaju i Izraela. Głównymi gośćmi tegorocznej edycji NECS Conference byli: Giovanna Fossati (EYE Film Institute Netherlands), Marysia Lewandowska (Artist in Residence at the Asia Art Archive in Hong Kong), Oliver Grau (Danube University in Krems) i Krzysztof Wodiczko (Harvard Graduate School of Design).

Właściwe obrady poprzedzono dodatkowymi warsztatami młodych naukowców oraz warsztatem Archiwa kultury popularnej, poświęconym transmedialności i historii konwergencji mediów w kulturze popularnej XIX i XX wieku. Spotkania te odbyły się w łódzkim Art_Inkubatorze, gdzie uczestnicy konferencji powrócili ostatniego dnia na specjalne przyjęcie, które zwieńczyło jej obrady.

Uczestnicy NECS Conference przed gmachem filologii UŁ

Fot.: Aneta Bochnacka

Publishers Forum i projekcje filmowe

Uczestnikom łódzkich obrad zaproponowane zostały też części warsztatowe oraz Publishers Forum, podczas którego zapoznali się z ofertą czołowych wydawnictw filmowych i medioznawczych. Prężnie rozwijający się ośrodek filmoznawczy na Uniwersytecie Łódzkim nie mógł nie zaprezentować gościom specjalnych projekcji. Najpierw wyświetlono nagrodzoną Oskarem Idę a następnie odbyła się dyskusja panelowa nt. tego filmu z Marzeną Bomanowską, dyrektor Muzeum Kinematografii w Łodzi. W kolejnych dniach, w Wytwórni Filmów Oświatowych, zaprezentowano projekt Marysi Lewandowskiej i Neila Cummingsa zatytułowany Entuzjaści, podsumowujący blisko dwuletni proces poszukiwań filmów i dokumentów  związanych z ruchem filmowców-amatorów w Polsce w latach pięćdziesiątych, sześćdziesiątych i siedemdziesiątych minionego stulecia. Na sobotnie spotkanie z Marysią Lewandowską, przybyło liczne grono słuchaczy a poprowadził je Jarosław Suchan, dyrektor Muzeum Sztuki w Łodzi.

Organizatorzy zadbali o to, aby goście konferencji oprócz samych wrażeń naukowych wywieźli z Łodzi także wiedzę na temat historii i kultury tego miasta. Poza bowiem projekcjami filmowymi, dyskusjami panelowymi i spotkaniami z głównymi gośćmi, uczestnicy co wieczór spotykali się w klubie festiwalowym Daleko Blisko w strefie Off Piotrkowska i mieli również możliwość zwiedzania z przewodnikiem  Cmentarza Żydowskiego oraz zapoznania się ze zbiorami Muzeum Sztuki i Muzeum Kinematografii.

Wysoka ocena

NECS Conference 2015 okazała się organizacyjnym majstersztykiem, co potwierdzają słowa Ewy Ciszewskiej, głównej menedżerki konferencji: – Zaplanowane wykłady gości specjalnych: Krzysztofa Wodiczki, Giovanny Fossati, Olivera Graua i Marysi Lewandowskiej  odebrane zostały bardzo przychylnie. Osobiście cieszy mnie, że przy tak wielu uczestnikach, nasz punkt rejestracyjny sprawnie odnotował  ponad trzystu pięćdziesięciu gości.  Udało nam się zapanować nad przestrzenią oraz szybko i zdecydowanie reagować na wszelkie nieprzewidziane okoliczności. Duża w tym zasługa naszych wolontariuszy, studentów i doktorantów,  którzy poświęcili swój czas przed i w trakcie konferencji. Proces przygotowań do niej  i praca w okresie jej trwania pokazała mi jak trudna, a jednocześnie fascynująca jest taka praca w dużym zespole. Wspólnie udało nam się zrealizować coś naprawdę fajnego i każdy z nas może myśleć o tej konferencji w kategoriach osobistego sukcesu. Cieszę się, że odbyła się ona właśnie tu, na łódzkim filmoznawstwie. Mam wrażenie, że wyciągnęliśmy z organizacji tego wydarzenia co najmniej dwie korzyści: naukową (poziom wystąpień i dyskusji był naprawdę znakomity), ale także wizerunkową. Wierzę, że fakt zaplanowania i zrealizowania przez nas tak istotnego spotkania zostanie odebrany jako argument potwierdzający wysoką pozycję naszego ośrodka w dziedzinie badań nad mediami i kulturą audiowizualną.

Dodajmy, że głównym organizatorem konferencji był Uniwersytet Łódzki a współorganizatorem Uniwersytet SWPS. Patronat honorowy nad nią sprawowali: Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego; Hanna Zdanowska, prezydent Łodzi; Witold Stępień, marszałek województwa łódzkiego.


Członkowie naukowo-badawczego stowarzyszenia NECS (European Network for Cinema and Media Studies) spotykają się co roku w innym mieście, gdzie organizowane są wystąpienia i rozmowy dotyczące mediów, filmu a także przyszłości samej organizacji. Zrzesza ona około tysiąca trzystu naukowców, archiwistów, kuratorów i ludzi zawodowo związanych z mediami. Konferencja wcześniej była organizowana w takich miastach, jak: Londyn, Lizbona, Istambuł, Praga i Mediolan.

Agnieszka Walewska