Musimy sprostać wyzwaniom przyszłości

02-10-2015

(Skrót wystąpienia prof. WŁODZIMIERZA NYKIELA, rektora UŁ, podczas uroczystego posiedzenia Senatu Uniwersytetu Łódzkiego, zwołanego 24 maja w siedemdziesiątą rocznicę powołania UŁ, z okazji nadania tytułu doktora honoris causa UŁ prof. Umbertowi Eco)

Mam zaszczyt w imieniu władz uczelni powitać na dzisiejszej uroczystości pracowników uniwersytetu i młodzież akademicką. Szczególnie serdeczne słowa powitania kieruję do Pana Profesora Umberta Eco, któremu będziemy mieć zaszczyt nadać za chwilę tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Łódzkiego. Pan Profesor przybył na naszą uroczystość wraz z małżonką Panią Renate Ramge, którą gorąco witam.

Bardzo serdecznie witam profesora Artura Gałkowskiego, promotora w przewodzie doktorskim; witam także profesora Piotra Salwę, recenzenta dorobku profesora Umeberta Eco. Witam wszystkich, obecnych tu, absolwentów naszej uczelni. Witam moich znakomitych poprzedników, byłych rektorów Uniwersytetu Łódzkiego: profesora Leszka Wojtczaka, profesora Michała Seweryńskiego,  profesora Stanisława Liszewskiego oraz profesora Wiesława Pusia. 

Obchodzimy dziś, 24 maja, rocznicę utworzenia naszej uczelni. O jej rozwoju i olbrzymim dorobku, zarówno naukowym  jak i dydaktycznym, świadczą, między innymi, ponad dwieście dwadzieścia sześć tysięcy absolwentów, którzy opuścili mury uczelni, a także rola uniwersytetu, jego pracowników, studentów i absolwentów w okresie minionego siedemdziesięciolecia. To powody do naszej słusznej dumy. Musimy jednak pamiętać, że przyszłość nie jest prostą ekstrapolacją przeszłości i teraźniejszości. Musimy zatem sprostać wyzwaniom, które niesie z sobą nadchodząca przyszłość. Znając potencjał naszej wspólnoty akademickiej ufam, że przyszłość przyniesie dalszy rozwój uniwersytetu i sukces na miarę nadchodzących czasów.

W związku z dzisiejszym świętem otrzymaliśmy wiele listów gratulacyjnych od władz, od rektorów innych szkół wyższych, od przyjaciół naszej uczelni, od jej absolwentów. Za wszystkie te listy serdecznie dziękuję. Pozwolą państwo, że przeczytam tylko dwa. Pierwszy od Bronisława Komorowskiego, prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, adresowany do prof. Umberta Eco:

Szanowny Panie, proszę przyjąć moje serdeczne gratulacje z okazji przyznania Panu doktoratu honoris causa Uniwersytetu Łódzkiego. Ten zaszczytny tytuł stanowi wyjątkowe wyróżnienie osób, które dzięki swej wiedzy i doświadczeniu pomagają lepiej zrozumieć świat. W świadomości polskich czytelników pozostawił Pan wiele śladów swej obecności. Pana dzieła przekonują, by nie dawać wiary pozorom, nie zatrzymywać się. Prawdziwa rzeczywistość może bowiem istnieć w innym wymiarze, przykryta przewidywalną sytuacją, zwyczajnym gestem. Wystarczy jedynie otworzyć się na tekst, by dojrzeć różnorodność znaczeń, szerokość tych płaszczyzn. Niezależnie od tego czy dotyczy wieków średnich, czy czasów nam współczesnych. Uświadamia nam, by w dzisiejszym świecie zachować gotowość twórczej aktywności. Pana pisarstwo przypomina, że język to nie tylko zbiór liter i dźwięków, ale przede wszystkim fascynujące narzędzie komunikacji. Aby mogło zaistnieć prawdziwe porozumienie powinniśmy jednak wnikliwie przyglądać się słowom, szanować każdą informację, która opowiada o miejscu człowieka we wszechświecie. Świadome uczestnictwo w procesie komunikacji wymaga od nas bycia uważnym i o tym również mówią Pana książki. Spoczywający na florenckim cmentarzu Trespiano polski filozof Stanisław Brzozowski napisał kiedyś, że „ludzkość nie poznaje sensu świata poza sobą, lecz stwarza go.” Myślę, że cytat ten trafnie oddaje cel Pana pracy. Tworzy Pan dzieła, które pomagają nam stwarzać sens, porządkować świat, widzieć go wyraźniej. To pracochłonne zadanie przynosi niemałą satysfakcję i poczucie, że każdy czyn intelektualny ma swoją wartość. Raz jeszcze gratuluję Panu zaszczytnego tytułu. Proszę przyjąć wyrazy najwyższego szacunku oraz życzenia wszelkiej osobistej pomyślności.

Drugi list od premier Ewy Kopacz brzmi następująco:

Mam przyjemność złożyć dziś gratulacje władzom, pracownikom naukowym i studentom Uniwersytetu Łódzkiego, dynamicznie rozwijającej się uczelni o pięknych tradycjach, bez której nie sposób wyobrazić sobie dzisiejszej Łodzi. Dzięki pasji i zaangażowaniu stworzyliście Państwo ośrodek naukowy, podejmujący wyzwania współczesności, wprowadzający nowe formy edukacji.

W dowód szczególnego uznania i dorobku Wasz uniwersytet nadaje dziś tytuł doktora honoris causa Umbertowi Eco – światowej sławy uczonemu, artyście i filozofowi, uważnemu obserwatorowi współczesności, który dzięki swojemu talentowi, erudycji i wyobraźni przybliża nam w swoich dziełach wrażliwość ludzi minionych epok, wiele mówiąc jednocześnie o nas samych. Proszę Pana Profesora, nowego doktora Waszej uczelni o przyjęcie moich serdecznych gratulacji.

Wszystkim Państwu, którzy codzienną pracą i oddaniem przyczyniliście się do rozwoju Uniwersytetu Łódzkiego serdecznie dziękuję. Gratulując pięknego jubileuszu życzę Wam, by kolejne lata okazały się czasem wielkich możliwości i realizacji wszystkich szlachetnych planów i zamierzeń.

(tytuł pochodzi od redakcji)