Jeden z największych humanistów świata doktorem honoris causa Uniwersytetu Łódzkiego

02-10-2015

Uroczyste posiedzenie Senatu Uniwersytetu Łódzkiego, zwołane 24 maja  w siedemdziesiątą rocznicę powołania uczelni, połączone było z nadaniem tytułu doktora honoris causa UŁ prof. Umbertowi Eco, co stanowiło najistotniejszy akcent obchodów jubileuszowych. Miejscem spotkania był gmach Wydziału Filologicznego.

Profesor Umberto Eco odbiera dyplom doktora honoris causa Uniwersytetu Łódzkiego z rąk prof. Włodzimierza Nykiela, rektora UŁ

Fot.: CP UŁ

Otwierając je prof. Włodzimierz Nykiel, rektor UŁ powiedział, m.in.: – Mam zaszczyt w imieniu władz uczelni powitać na dzisiejszej uroczystości pracowników uniwersytetu i młodzież akademicką. Szczególnie serdeczne słowa powitania kieruję do Pana Profesora Umberta Eco, któremu będziemy mieć zaszczyt nadać za chwilę tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Łódzkiego. Pan Profesor przybył na naszą uroczystość wraz z małżonką Panią Renate Ramge, którą gorąco witam (skrót wystąpienia w dalszej części numeru).

W laudacji prof. Artur Gałkowski promotor w przewodzie o przyznanie  doktoratu honoris causa UŁ podkreślił na wstępie: – Uniwersytet Łódzki nadaje dziś swoje najwyższe wyróżnienie akademickie jednemu z najwybitniejszych humanistów naszych czasów, profesorowi Umberto Eco, włoskiemu semiotykowi, myślicielowi, mediewiście, literaturoznawcy i lingwiście zarazem, kulturoznawcy, medioznawczy, światowej sławy powieściopisarzowi i eseiście. Umberto Eco, profesor zwyczajny Uniwersytetu Bolońskiego, to również znany na arenie międzynarodowej publicysta – komentator zjawisk społecznych, ideologicznych, historycznych, redaktor wydawniczy, koneser kolekcjonerstwa dokumentacyjnego i książek, w tym inkunabułów, bibliofil, wybitny organizator nauki, dyrektor jednostek badawczych, wykładowca akademicki na uczelniach włoskich i zagranicznych, członek wielu prestiżowych organizacji naukowych, znakomitych stowarzyszeń, komitetów naukowych i redakcyjnych czasopism upowszechniających wyniki badań w zakresie bliskich mu dyscyplin; prozaik, który potrafi wyjść z akademickiego elitaryzmu, zachowując jednak cechy uczonego ezoteryzmu, ilustrator, estetyk. Podsumowując – wszechstronny i niedościgniony w kompetencjach autorytet sceny naukowej i społeczno-artystycznej Włoch, Europy i świata.

Profesor Piotr Salwa z Uniwersytetu Warszawskiego, jeden z recenzentów  dorobku Umberto Eco ocenił, iż włoski  naukowiec i pisarz należy do najwybitniejszych przedstawicieli współczesnej humanistyki. Od wielu dziesięcioleci wywiera on niekwestionowany wpływ na jej współczesny kształt. Również od wielu dziesięcioleci jego myśl jest znana i twórczo wykorzystywana w Polsce, wzbogacając rodzime kulturoznawstwo i literaturoznawstwo. Pozostałymi recenzentami byli prof. Tadeusz Sławek z Uniwersytetu Śląskiego i prof. Jarosław Płuciennik z UŁ.

Dyplom doktora honorowego Uniwersytetu Łódzkiego prof. Umbertowi Eco wręczył rektor UŁ.

Zabierając głos po ceremonii nadania mu doktoratu honoris causa, czterdziestego już z kolei, pisarz odpowiadał na zdane publicznie samemu sobie pytanie: – Co zawdzięczam polskiej kulturze? – Muzykę klasyczną odkryłem słuchając Chopina, którego uwielbiam całe życie. W wieku dwunastu lat przeczytałem Quo vadis Henryka Sienkiewicza. Jako redaktor przetłumaczonej książki Stanisława Jerzego Leca, napisałem do niej moją przedmowę. Uważam go za geniusza. Wisławę Szymborską poznałem rok przed jej śmiercią. Od razu między nami zaiskrzyło. Z pewnością gdybyśmy się spotkali wcześniej, mogłoby to skończyć się historią miłosną. Zgłębiłem dzieła Władysława Tatarkiewicza i Tadeusza Kotarbińskiego, Adama Schaffa i Leszka Kołakowskiego, którego wszystkie prace mam w swojej kolekcji. Martina Heideggera czytałem razem z książkami Romana Ingardena. Poznałem także dorobek i dokonania Erazma Ciołka, żyjącego na przełomie XV i XVI wieku, zmarłego w Rzymie. Gdy byłem w roku 1996 w Polsce, żył jeszcze Bronisław Geremek, jeden z moich najlepszych tutejszych przyjaciół.

Następnie prof. Eco wygłosił wykład nt. Przyszłość semiotyki, którym zainaugurował czterodniową Międzynarodową Konferencję Semiotyczną nt. Znak, myśl, słowo, dzieło zorganizowaną przez: Zakład Italianistyki Katedry Filologii Romańskiej, Zakład Pragmatyki Językowej Instytutu Anglistyki oraz Interdyscyplinarne Centrum Badań Humanistycznych Uniwersytetu Łódzkiego, a także Włoski Instytut Kultury w Warszawie. Konferencja towarzyszyła uroczystościom jubileuszowym na UŁ.

Profesorowi Eco wręczona została księga Potęga intelektu. Umberto Eco: recepcja i reminiscencje w Polsce, opublikowana przez Uniwersytet Łódzki, pod red. Artura Gałkowskiego i dedykowana wielkiemu Włochowi z okazji nadania mu doktoratu honoris causa UŁ.

W imieniu władz lokalnych życzenia i gratulacje prof. Umbertowi Eco złożyli Witold Stępień, marszałek województwa łódzkiego oraz Hanna Zdanowska, prezydent Łodzi, którzy jednocześnie odnosząc się do jubileuszu Uniwersytetu Łódzkiego podkreślili dotychczasowy dorobek i ogromne znaczenie tej uczelni w życiu miasta i regionu, życząc zarazem całej jej społeczności dalszego pomyślnego rozwoju i pomnażania dorobku naukowo-dydaktycznego; liczącego się coraz bardziej nie tylko w skali macierzystego ośrodka akademickiego, ale również w kraju i poza jego granicami.

Bezpośrednio po zakończeniu uroczystości, również w siedzibie Wydziału Filologicznego UŁ, odbyła się konferencja prasowa z udziałem prof. Umberta Eco (relacja w dalszej części numeru).

    S.B.