Badacz, nauczyciel akademicki, fotografik przyrody

05-05-2015

Profesor Janusz Hereźniak, geobotanik, dendrolog, nauczyciel akademicki i wychowawca oraz znakomity fotografik przyrody, członek honorowy Polskiego Towarzystwa Botanicznego oraz Częstochowskiego Towarzystwa Naukowego, członek rzeczywisty Związku Polskich Artystów Fotografików obchodzi jubileusz osiemdziesięciolecia urodzin i pięćdziesięciolecia pracy twórczej.

Fot.: Włodzimierz Małek

Z tej okazji Katedra Geobotaniki i Ekologii Roślin Uniwersytetu Łódzkiego wraz z Oddziałem Łódzkim Polskiego Towarzystwa Botanicznego zorganizowały 11 marca w auli im. Prof. Jakuba Mowszowicza na Wydziale Biologii i Ochrony Środowiska UŁ  uroczyste spotkanie połączone z konferencją naukową. Profesor Stanisław Wika z Katedry Geobotaniki i Ochrony Środowiska Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach wygłosił, ilustrowany bogato zdjęciami wyświetlanymi na ekranie, referat nt. Życie z Jurajskim Parkiem Narodowym w tle. Z kolei wystąpienie prof. Leokadii Bartoszko, prezes Okręgu Łódzkiego Związku Polskich Artystów Fotografików, poświęcone było twórczej przestrzeni działalności artystycznej jubilata. Jej wykład, także obficie ilustrowany, tym razem wyłącznie skanami  wybranych zdjęć profesora, wyświetlanych na również na ekranie, stanowił swego rodzaju przegląd dotychczasowych dokonań i możliwości twórczych badacza i fotografika, pracowicie dokumentującego przez lata piękno polskiej przyrody.

Z obydwu tych wystąpień wyłania się obraz człowieka nieprzeciętnego, pasjonata pracy badawczej i wrażliwego fotografiki przyrody, życzliwego studentom wykładowcy, działacza społecznego. Urodzony w Wancerzowie na ziemi częstochowskiej, pozostał na  zawsze wierny tej ziemi. Po ukończeniu studiów biologicznych na Uniwersytecie Łódzkim i następnie podjęciu pracy naukowo-badawczej i dydaktycznej na ówczesnym Wydziale Biologii i Nauk o Ziemi tej uczelni, znaczną swojego życia zawodowego poświęcił ochronie środowiska przyrodniczego Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Położył przy tym olbrzymie zasługi badawcze w zakresie poznania roślinności regionu częstochowskiego oraz popularyzacji wiedzy o niej. Był wieloletnim wiceprezesem Częstochowskiego Towarzystwa Naukowego. Rodzimej ziemi częstochowskiej poświęcił również swoją rozprawę habilitacyjną nt. Stosunki geobotaniczno-leśne północnej części Wyżyny Śląsko-Krakowskiej na tle zróżnicowania i przemian środowiska.

Na dorobek naukowy jubilata składa się ponad dwieście trzydzieści publikacji; siedemdziesiąt siedem spośród nich to oryginalne prace twórcze: monografie, artykuły i opracowania kartograficzne.

Uprawiana przez niego fotografia (członek ZPAF od roku 1965), którą zainteresował się jeszcze w szkole średniej, ma przede wszystkim charakter dokumentacyjno-naukowy, ale również  duże walory artystyczne; ściśle też wiąże się z jego pracą naukowo-badawczą oraz popularyzacją wiedzy przyrodniczej. Zdjęcia autorstwa profesora tematycznie często nawiązują do piękna natury ziemi częstochowskiej. Władze tej ziemi doceniły profesora  przyznając mu w roku 1998 Honorową Odznakę Zasłużonemu dla rozwoju województwa częstochowskiego.

Jego archiwum fotograficzne składa się z blisko 64 tys. skatalogowanych zdjęć – negatywów czarno-białych i barwnych oraz ok. 17 tys. zdjęć kolorowych na materiale odwracalnym. Do dorobku jubilata należy także 35 indywidualnych wystaw oraz udział w 53 zbiorowych ekspozycjach fotograficznych. Prace profesora znajdują się, m.in., w zbiorach: Muzeum Sztuki w Łodzi, Muzeum Narodowym we Wrocławiu, Bibliotece Uniwersytetu Łódzkiego, Akademickiej Galerii Fotografii Uniwersytetu w Siedlcach, a także w Nowym Yorku, łódzkim Centrum Fotografii Krajobrazowej i w zbiorach prywatnych.

Autor albumów zdjęć przyrodniczych, m.in. Zielonych grądów i czarnych borów Białowieży (1977) oraz Mocarzy czasu (2013).

Pełną notę biograficzną profesora można znaleźć w kilku wydawnictwach biograficznych, m.in. w Photographers Encyclopedia International 1839 to the prezent (1984), Polish Art World oraz w Złotej Księdze Nauki Polskiej – Naukowcy Zjednoczonej Europy  (2006).

Życzenia i gratulacje jubilatowi złożyli: Ryszard Bonisławski, senator RP; prof.Antoni Różalski, prorektor UŁ; prof. Adam Rostański, prezes PTB, prof. Stanisław Liszewski, prezes ŁTN, którego jubilat od roku 1998 jest członkiem; prof. Marian Głowacki, prezes honorowy CzTN, prof. Waldemar Żukowski, członek Komitetu Botaniki PAN związany z Zakładem Taksonomii Roślin Collegium Biologicum Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz przedstawiciele władz macierzystego wydziału profesora, jego najbliżsi współpracownicy i przyjaciele, a wśród nich prof. Elżbieta Żądzińska, dziekan Wydziału Biologii i Ochrony Środowiska i prof. Józef. K. Kurowski, szef Katedry Geobotaniki i Ekologii Roślin UŁ, który spotkanie prowadził. 

S.B.