Pięćdziesiąt lat minęło

23-04-2015

Uroczyste posiedzenie Rady Wydziału Prawa i Administracji, księga pamiątkowa oraz spotkanie w gronie przyjaciół i najbliższych współpracowników – to najważniejsze elementy obchodów jubileuszu pięćdziesięciolecia pracy na Uniwersytecie Łódzkim prof. Teresy Dębowskiej-Romanowskiej.

Fot.: ze zbiorów prywatnych

W murach Paragrafu 16 stycznia zebrali się pracownicy, członkowie Rady Wydziału Prawa i Administracji, przedstawiciele Katedry Prawa Finansowego i Katedry Materialnego Prawa Podatkowego, a także bliscy jubilatki. Uroczystości przewodniczyli prof. Włodzimierz Nykiel, rektor UŁ oraz prof. Agnieszka Liszewska, dziekan wspomnianego wcześniej wydziału.

Pomysłodawcami zorganizowania jubileuszu byli pracownicy Katedry Prawa Finansowego – prof. Henryk Dzwonkowski, dr Tomasz Nowak i dr Monika Bogucka-Felczak. Przygotowali oni również monografię pt. Z teorii i praktyki prawa finansowego napisaną  z okazji rocznicy. Publikacja to zbiór czternastu artykułów naukowych podejmujących m.in. takie zagadnienia jak: nadzór nad rynkiem bankowym, podatek VAT w budownictwie czy możliwości doskonalenia polskich finansów publicznych na podstawie doświadczeń Unii Europejskiej.

Podczas uroczystości głos zabrali przedstawiciele władz uczelni i wydziału, którzy podkreślali osobowość prof. T. Dębowskiej-Romanowskiej, jej dorobek naukowy, pracę w Trybunale Konstytucyjnym i Trybunale Stanu. Profesor Witold Kulesza zwrócił natomiast uwagę na współpracę uczonej z NSZZ Solidarność jako jej eksperta do spraw finansowych w latach 1980–1989.  

O opinie na temat jubilatki zapytaliśmy także jej najbliższych współpracowników – dr Monikę Bogucką-Felczak, adiunkt w Katedrze Prawa Finansowego i Wiesławę Rychter zatrudnioną na stanowisku specjalisty w tej jednostce oraz prof. Elżbietę Olejniczakową z Katedry Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej UŁ, przyjaciółkę prof. T. Dębowskiej-Romanowskiej.  Wszyscy nasi rozmówcy podkreślali życzliwość jubilatki.

– Znam panią profesor od dwudziestu lat. To wspaniała osoba, pomagająca innym. Nauczyłam się od niej, między innymi, tego, że nie wolno oceniać człowieka powierzchownie. Miałam wielkie szczęście, że trafiłam do tej katedry – wyznaje W. Rychter. Doktor M. Bogucka-Felczak podkreśla zaś zasługi profesor na polu wspierania początkujących badaczy:

 – Pani profesor jest człowiekiem niezwykle przychylnym młodym naukowcom, zawsze inicjuje z nimi dyskusje, zachęca do podejmowania badań i wiele wybacza. Początkowo była dla mnie wykładowcą, potem promotorem pracy magisterskiej, doktorskiej, do dziś nie mogę się oprzeć potrzebie konsultowania z nią swoich opracowań, jest bowiem osobą, która nie tylko zna doskonale swoją dziedzinę, czuje ducha prawa, ale i inspiruje, wspiera, od której ciągle się uczę

O wsparciu naukowym udzielanym przez jubilatkę wspomina również prof. E.  Olejniczakowa: – Wiele moich sukcesów naukowych, a nade wszystko sam fakt, że w ogóle zdecydowałam się o nie ubiegać, jest w wielkim stopniu jej zasługą. W naszych kontaktach zawsze była i jest niebywale wrażliwa i bardzo czuła.

We wspomnieniach postaci jubilatki mocno eksponowany jest jeszcze jeden bardzo istotny rys; jej silnie humanistyczne podejście. – Można z nią rozmawiać o Gombrowiczu, o Lalce, ale i o Kubusiu Puchatku, o nowatorach powieści, ale i o kryminałach; sama kiedyś, bodaj rozpoczynając kadencję jako sędzia w Trybunale Konstytucyjnym, wyznała w wywiadzie, że czytanie poezji pomaga prawnikowi w osiąganiu skrótu myślowego. W owo humanistyczne myślenie silnie wpisuje się również przekonanie jubilatki o społecznie ważnej roli inteligencji, z której nic i nikt nie może jej zwolnić  – dodaje prof. E. Olejniczakowa 

Przypomnijmy, że prof. T. Dębowska-Romanowska rozpoczęła pracę na Wydziale Prawa i Administracji UŁ w roku 1964, przechodząc wszystkie szczeble awansu zawodowego.  W 1971 r. uzyskała stopień doktora na podstawie rozprawy Prawno-finansowe formy oddziaływania rad narodowych na gospodarkę przedsiębiorstw uspołecznionych. Doktorem habilitowanym została w roku 1981 na podstawie monografii Realizacja jedności i powszechności w ustawie budżetowej. Dziesięć lat później uzyskała tytuł profesora nauk prawnych. W latach 1993–2012  pełniła funkcję kierownika Katedry Prawa Finansowego.

 Jak podkreśla dr M. Bogucka-Felczak, jubilatka dobro katedry zawsze stawiała i stawia na pierwszym miejscu. – Dba nie tylko o poziom naukowy tej jednostki, ale stara się, by wszyscy pracownicy czuli się potrzebni i znaleźli tu swoje miejsce.

Po obradach Okrągłego Stołu została społecznym ekspertem Sejmu i Senatu, uczestnicząc czynnie w pracach nad ustawą o samorządzie terytorialnym, ustawą o finansach lokalnych oraz ustawą o regionalnych izbach obrachunkowych.

Do najważniejszych funkcji publicznych pełnionych przez prof. T. Dębowską-Romanowską należy, m.in., zasiadanie w Trybunale Stanu w latach 1991–1993, Naczelnym Sądzie Administracyjnym od 1993 do 1997 roku czy wreszcie w Trybunale Konstytucyjnym w latach 1997 –2006. Obecnie jest jednym z przedstawicieli nauk prawnych w kolegium Najwyższej Izby Kontroli.

Paulina Czarnek