Granty dla Ceraneum

21-04-2015

Na początku tego roku Centrum Badań nad Historią i Kulturą Basenu Morza Śródziemnego i Europy Południowo-Wschodniej im. prof. Waldemara Cerana, Ceraneum Uniwersytetu Łódzkiego uzyskało kolejny duży grant o zasięgu międzynarodowym.

Jest to wsparcie finansowe Narodowego Centrum Nauki (program Harmonia) przewidziane na realizację międzynarodowego projektu naukowego Państwo bułgarskie w latach 927–969. Epoka cara Piotra I Pobożnego. Przedsięwzięcie ma na celu wieloaspektowe ukazanie dziejów państwa bułgarskiego, we wskazanym wcześniej okresie, poprzez analizę procesów prowadzących do konsolidacji społecznej Bułgarii oraz zbadanie wpływów, jakie na te procesy wywarła chrystianizacja i Cesarstwo Bizantyńskie. Badania będzie prowadził międzynarodowy zespół uczonych pod kierunkiem prof. Mirosława J. Leszki z Katedry Historii Bizancjum UŁ. Realizację grantu przewidziano we współpracy z Uniwersytetem św. Klemensa Ochrydzkiego w Sofii (Bułgaria). Ze strony Uniwersytetu Łódzkiego do zespołu weszli: dr Kirił Marinow, mgr Zofia Brzozowska i mgr Jan M. Wolski, a ze strony bułgarskiej – prof. Miliana Kaimakamova, doc. Georgi Nikolov i doc. Angeł Nikolov. Zakończenie prac badawczych przewidziano w roku 2018. Ich rezultaty mają zostać opublikowane w anglojęzycznej monografii, omawiającej wyczerpująco panowanie bułgarskiego cara Piotra I Pobożnego.

Warto przy tej okazji przypomnieć, że od momentu powstania, tj. w okresie czterech ostatnich lat, Ceraneum rozwinęło wyjątkowo intensywną działalność badawczą. Tylko w roku minionym pomyślnie sfinalizowano kilka wcześniej rozpoczętych projektów, a inne są w końcowym etapie realizacji. Jedną z ważniejszych inicjatyw, był udział w organizacji międzynarodowej konferencji naukowej XI Dni Arabskie. Ciągłość i zmiana w świecie islamu. Została ona dofinansowana przez Urząd Miasta Łodzi w konkursie na działania wspierające rozwój Łodzi jako ośrodka naukowego. Spotkanie przygotowano we współpracy z Katedrą Bliskiego Wschodu i Północnej Afryki UŁ oraz działającym przy niej Kołem Naukowym Bliskiego Wschodu Al-Maszrik. Centrum przygotowało panel Arabowie a Bizancjum. Na skrzyżowaniu religii, tradycji i kultur, poświęcony wieloaspektowej analizie zjawiska współistnienia dwóch średniowiecznych cywilizacji: bizantyńskiej (chrześcijańskiej) i arabskiej (muzułmańskiej). Był on koordynowany przez prof. Teresę Wolińską z Katedry Historii Bizancjum UŁ, a sama konferencja zgromadziła przedstawicieli wielu nauk humanistycznych i miała charakter interdyscyplinarny.

Do pomyślnie zakończonych w ubiegłym roku projektów, realizowanych przy udziale Ceraneum, należy także inicjatywa badawcza, sfinansowana przez marszałka województwa łódzkiego ze środków stypendialnych dla wybitnych młodych naukowców. W drugiej edycji tego konkursu środki na realizację indywidualnego projektu naukowego otrzymała doktorantka Katedry Historii Bizancjum UŁ, mgr Zofia Brzozowska. Jej badania skupiały się wokół tematu Patronka zabytkowej łódzkiej cerkwi – święta księżna Olga. Rys biograficzny, historia kultu i polski przekład korpusu źródeł. W efekcie przeprowadzonych poszukiwań autorka przygotowała obszerną publikację książkową, zatytułowaną Święta księżna Olga. Wybór tekstów źródłowych, która ukazała się nakładem Wydawnictwa Uniwersytetu Łódzkiego.

W ubiegłym roku trwały również prace związane z kontynuowaniem innych rozpoczętych wcześniej grantów, realizowanych przez członków Ceraneum. Należy do nich, m.in., projekt naukowy, finansowany przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego w III edycji programu Mobilność Plus pt. Ruch monastyczny w drugim carstwie bułgarskim i jego rola społeczna, prowadzony przez mgr. Jana M. Wolskiego, doktoranta w Katedrze Historii Bizancjum UŁ. Kolejnym  sukcesem środowiska Ceraneum było też zdobycie przez prof. Georgiego Minczewa, zastępcę dyrektora Centrum i kierownika Katedry Filologii Słowiańskiej UŁ prestiżowego grantu konsula honorowego republiki Bułgarii na wydanie monografii akademickiej Bułgaria. Historia i kultura. Oba wymienione wcześniej projekty są kontynuowane w tym roku.

Członkowie centrum maja już spore doświadczenie w pozyskiwaniu środków zewnętrznych na badania naukowe: – Jeśli się weźmie pod uwagę ostatnio uzyskany grant Narodowego Centrum Nauki, a także inne przyznane Ceraneum i jego członkom dotacje ze źródeł zewnętrznych, to trzeba stwierdzić, że od początku powołania placówki, łączna kwota dotychczas uzyskanych dotacji wynosi ponad półtora miliona złotych – podkreśla dr Ivan Petrov z Katedry Filologii Słowiańskiej UŁ, sekretarz naukowy ds. rozwoju Centrum Ceraneum.

Projekty owocują wieloma wartościowymi publikacjami i z pewnością wpływają na konsolidowanie środowisk naukowych różnych dyscyplin. Godny podkreślenia jest też fakt udziału w nich wielu młodych badaczy.

Andrzej Hołasek