Grafika dotyku

08-01-2018

W Bibliotece Uniwersytetu Łódzkiego otwarto 27 listopada wystawę Oko autorstwa dr Tamary Sass. Ekspozycja jest częścią projektu Grafika dotyku i próbą redefinicji roli dotyku w sztukach wizualnych.


Percepcja dzieła sztuki poprzez dotyk

Percepcja dzieła sztuki poprzez dotyk

Fot. Maciej Andrzejewski

Ekspozycja składa się z dwóch rodzajów prac; grafik i reliefów. Grafiki powstają w złożonym procesie technologicznym polegającym na trawieniu w kwasie azotowym wyciętych wcześniej metalowych kształtów, które następnie wraz z tkanymi z drutu strukturami odbijane są na papierze. Odbitki to białe reliefy o skomplikowanej siatce wypukłości inspirowane złożonością form organicznych, w szczególności budową ludzkiego oka.

Reliefy z kolei to półprzestrzenne rysunki wykonane farbą do witrażu uzupełnione grawerowaniem w przezroczystej pleksi i wzbogacone kawałkami preparowanego metalu. Oba rodzaje prac przewidziane są do percepcji dotykowej, przy czym w pierwszym przypadku istotny jest kształt, wypukłość i struktura, w drugim dodatkowo temperatura tworzywa i rodzaj materiału. Grafika dotyku jest unikatową koncepcją sztuki wizualnej poznawalnej namacalnie. To projekt artystyczno–społeczny, którego celem jest stworzenie sztuki odpowiedzialnej, stanowiącej równowagę między różnymi rodzajami zmysłowej percepcji, co jest szczególnie istotne w obecnych czasach, wyjątkowo nobilitujących zmysł wzroku.

Wynika to nie tylko z psychofizjologii, ale również z rosnącego wpływu internetu i znaczenia reklamy. Informacja wizualna coraz silniej wykorzystuje komunikację społeczną tworząc specyficzny typ ludzkiej interakcji. Ta sytuacja uniemożliwia pełną i właściwą percepcją świata przez osoby widzące i odsuwa coraz bardziej od pełnego udziału w życiu społecznym osoby z deficytami widzenia. Chcąc przeciwdziałać zastanej sytuacji warto proponować działania nobilitujące dotyk, który jako zmysł analizy bezpośredniej jest absolutnie niezbędny do stworzenia równowagi poznawczej w czasach iluzji wizualnej.

Projekt Grafika dotyku podkreśla konieczność zrównania szans poznawczych osób niewidomych poprzez stworzenie kolekcji prac artystycznych, do których dostęp percepcyjny osób widzących, niedowidzących czy niewidomych będzie taki sam.

Kluczowe dla zrozumienia dzisiejszego świata wykorzystującego wizualne kody kultury jest obcowanie z nieprzetworzonym dziełem sztuki. Proponowane obecnie transkrypcje prac plastycznych dostarczają wielu ważnych informacji, ale jednocześnie znacząco obniżają wartość dzieła. Oczywiste więc, że nawet najbardziej barwna opowieść o obrazie nie odda subtelności kolorów położonych na płótnie. Grafika dotyku to, m.in., kolekcja prac, które można poznawać zarówno wzrokiem, jak i dotykiem. Stwarzając możliwość zobaczenia autorskich obiektów a nie przetworzonych substytutów form sztuk wizualnych, włącza się osoby niewidome i niedowidzące do kręgu pełnowartościowych odbiorców sztuki współczesnej.

Ekspozycja czynna będzie w BUŁ do 12 stycznia.

B.U.