Partnerski projekt chemików

08-01-2018

W siedzibie Fundacji im. Aleksandra Humboldta (Bonn) ogłoszono wyniki najnowszego konkursu, w którym przyznano finansowanie dla projektu Ferrocenyl Functionalized Thioketones as Versatile Building Blocks for Coordination, Organic, and Bioorganometallic Chemistry , złożonego przez prof. Grzegorza Mlostonia (Wydział Chemii Uniwersytetu Łódzkiego) i prof. Wolfganga Weiganda z Uniwersytetu F. Schillera w Jenie (Institute of Inorganic & Analytical Chemistry).


Profesor Grzegorz Mlostoń

Profesor Grzegorz Mlostoń

Fot. ze zbiorów Grzegorza Mlostonia

Projekt jest wynikiem wieloletniej współpracy obydwu naukowców. Przygotowania do niego trwały od kilku lat i zostały poprzedzone, przyznanym w roku 2013, Grantem Maestro w Narodowym Centrum Nauki (niemiecki profesor jest tu  wykonawcą zagranicznym). Wspólne przedsięwzięcie będzie realizowane w obydwu zespołach, w latach 2018–2020. Przewiduje nie tylko wspólne badania, lecz także organizację seminariów i konferencji naukowych służących wymianie doświadczeń oraz przygotowaniu wspólnych publikacji.

Będzie to pierwszy projekt realizowany w programie Institutspartnerschaft na Uniwersytecie Łódzkim, któremu przy tej okazji warto poświęcić nieco uwagi. Otóż uczestniczące w nim zespoły zwrócą szczególną uwagę na możliwości wykorzystania tioketonów oraz mało poznanych tiochalkonów, funkcjonalizowanych grupą ferrocenylową do syntez nowych, tetrapodstawionych etylenów oraz nieznanych dotychczas heterocykli siarkowych o potencjalnych właściwościach użytkowych, np. w chemii materiałowej lub medycznej.

Związki pochodne ferrocenu mają szczególne znaczenie w naukach chemicznych. Wykrycie ferrocenu w połowie wieku XX jako trwałego związku organometalicznego, zawierającego w swoim składzie jon żelaza Fe +2 zrewolucjonizowało nie tylko teorię budowy związków organicznych, w szczególności tzw. związków aromatycznych, lecz jednocześnie otworzyło możliwości jego dalszego, praktycznego wykorzystania. Okazało się bowiem, że związki organiczne zawierające fragment ferrocenylowy wykazują wiele unikatowych właściwości umożliwiających ich wykorzystanie w takich dziedzinach techniki, jak optoelektronika, nowe źródła energii, nowe sensory, substancje ciekłokrystaliczne, polimery o nieznanych dotychczas cechach użytkowych, a także katalizatory wielu trudnych reakcji chemicznych, włączając w to, w pierwszej kolejności, reakcje asymetryczne.

Profesor Wolfgang Weigand

Profesor Wolfgang Weigand

Fot. ze zbiorów Wolfganga Weiganda

Pochodne ferrocenu znajdują coraz szersze zastosowanie przy wytwarzaniu nowych nanomateriałów intensywnie badanych w zakresie możliwych zastosowań medycznych (tzw. nanomedycyna). Dużą uwagę zwracają obecnie tetrapodstawione pochodne etylenu, zawierające ugrupowanie ferrocenylowe, znane jako tzw. rodzina ferricifenów. Stanowią one unikatowe związki organometaliczne, stosowane jako obiecujące leki przeciwnowotworowe.

x x x

Profesor Grzegorz Mlostoń, jako stypendysta Fundacji im. Aleksandra Humboldta odbywał w latach 1983–1985 oraz 1987-1988 staż podoktorski na Uniwersytecie im. Ludwika Maksymiliana w Monachium, w grupie prof. Rolfa Huisgena. Znana Fundacja im. Aleksandra Humboldta, działająca na terenie Niemiec od roku 1953, oferuje swoim byłym stypendystom, specjalny program zatytułowany „Institutspartnerschaft” (Partnerstwo instytutów). Polega on na finansowaniu wspólnych projektów badawczych przygotowanych przez byłego stypendystę fundacji spoza Niemiec oraz współpracującego z nim naukowca w Niemczech.

Oprac.: (sb)