Polska humanistyka częścią światowego dorobku 

19-01-2018

Podczas gali w sali koncertowej Filharmonii Łódzkiej im. Artura Rubinsteina, po raz trzeci, wręczona została 26 listopada Nagroda im. Pierwszego Rektora Uniwersytetu Łódzkiego Profesora Tadeusza Kotarbińskiego.


Za wybitne dzieło z zakresu nauk humanistycznych, Nekroperformans. Kulturowa rekonstrukcja teatru Wielkiej Wojny, otrzymała ją dr hab. Dorota Sajewska z Instytutu Kultury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego. Jej praca, wydana przez Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego, zgłoszona została do konkursu przez dziekana Wydziału Polonistyki UW.

Doktor hab. Dorota Sajewska odbiera dyplom nagrody z rąk prof. Antoniego Różalskiego, przewodniczącego Kapituły Nagrody im. Pierwszego Rektora Uniwersytetu Łódzkiego Profesora Tadeusza Kotarbińskiego; rektora UŁ

Doktor hab. Dorota Sajewska odbiera dyplom nagrody z rąk prof. Antoniego Różalskiego, przewodniczącego Kapituły Nagrody im. Pierwszego Rektora Uniwersytetu Łódzkiego Profesora Tadeusza Kotarbińskiego; rektora UŁ

Fot. Maciej Andrzejewski

Niektóre ustalenia i fakty, a także materiały ilustracyjne podane przez autorkę są wstrząsające, lecz nie o epatowanie czytelnika tu chodzi, a ukazanie wszystkich przemilczanych lub wypieranych aspektów traumy wojennej. Jednocześnie Dorota Sajewska znakomicie problematyzuje analizowany materiał: ukazuje „teatr” Wielkiej Wojny jako theatrum mundi, rewaloryzuje tradycję romantyczną, stawia fundamentalne pytania z zakresu historiozofii, estetyki i etyki, zmusza do przemyślenia powszechnie funkcjonującej wiedzy historycznej. A przy tym unika ideologizacji i moralizatorstwa, choć jej narracja – pozbawiona retorycznego zdobnictwa – jest empatyczna i sugestywna – wynika z oceny kapituły nagrody.

– Mam głębokie poczucie, że sztuka uczy nas zwracania uwagi na ludzi i obserwacji ludzi, uczy nas również empatii. W pracy humanisty jest to niezwykle istotne. Ta nagroda to jest ogromne zobowiązanie przed moim kolejnym tekstem – powiedziała laureatka tuż po ogłoszeniu werdyktu.

– Dorota Sajewska, specjalistka od teatru współczesnego, która nawet robi teatr, szuka konkretu, chce go dotknąć. Stąd jej zasadnicze pytanie i pomysł, który jest kluczem do sukcesu: jak wyglądał spektakl w czasie wojny? Na froncie, w okopach, lazaretach, w obozach internowania, wśród legionistów w I Brygadzie? Nic o tym nie wiemy. Żeby się dowiedzieć, trzeba by dokonać właściwie ekshumacji archiwum, jakiegoś potwornego wysiłku, bo zapomnieliśmy o tym, już nie mówiąc o tym, że spektakl się rozwiewa. I ona to zrobiła, dokonała tej niesamowitej sztuki. – podkreślił prof. Aleksander Nawarecki z Uniwersytetu Śląskiego.

– Prace, które w tym roku wpłynęły na nasz konkurs, są dowodem znakomitej kondycji polskiej humanistyki, obrazują jej otwartość, oryginalność, nietuzinkową tematykę badań i formę prezentacji ich wyników. Ogromnie cieszymy się, że udało nam się w ciągu tych trzech lat pokazać, że polscy humaniści w niczym nie ustępują swym kolegom z zagranicy, że polska humanistyka jest częścią światowego dorobku – powiedział prof. Antoni Różalski, rektor Uniwersytetu Łódzkiego.

Sala koncertowa Filharmonii Łódzkiej wypełniona została podczas gali do ostatniego miejsca

Sala koncertowa Filharmonii Łódzkiej wypełniona została podczas gali do ostatniego miejsca

Fot. Maciej Andrzejewski

Na gali w Filharmonii Łódzkiej spotkali się reprezentanci świata nauki i środowiska akademickiego, przedstawiciele lokalnych władz państwowych i samorządowych, organizacji i instytucji współpracujących z uniwersytetem, absolwenci VIP UŁ, ludzie biznesu i mediów. Obecna była dr Ewa Kołodziejczyk z Instytutu Badań Literackich PAN w Warszawie, laureatka ubiegłorocznej nagrody oraz nominowani do tegorocznej: Andrzej Bogusławski i Ewy Drzazgowska ( Język w refleksji teoretycznej. Przekroje historyczne, tom I i II), Michał Mencfel ( Atanazy Raczyński (1788–1874). Biografia ), Adam Kirpsza (Jak negocjować w Brukseli? Proces podejmowania decyzji w Unii Europejskiej ), Joanna Nalewajko-Kulikov ( Mówić we własnym imieniu. Prasa jidyszowa a tworzenie żydowskiej tożsamości narodowej (do 1918 roku) .

Występuje Leszek Możdżer

Występuje Leszek Możdżer

Fot. Maciej Andrzejewski

Uroczystość zakończył koncert solowy Leszka Możdżera, pianisty jazzowego, twórcy muzyki filmowej.

x x x

Nagroda im. Pierwszego Rektora Uniwersytetu Łódzkiego Profesora Tadeusza Kotarbińskiego, w wysokości pięćdziesięciu tysięcy złotych, ustanowiona została w roku 2015, w siedemdziesięciolecie UŁ. Ma ona podkreślić znaczenie badań humanistycznych w nauce, a także nieocenioną rolę humanistyki w kształtowaniu ludzkiej myśli, w życiu każdego człowieka i rozwoju społeczeństwa. Jest to jedyne tego rodzaju wyróżnienie uniwersyteckie o randze ogólnopolskiej.

Patronem nagrody jest wybitny uczony, humanista, filozof, znakomity nauczyciel, człowiek głębokiej refleksji i szerokiego spojrzenia na historię ludzkiej myśli i jej wpływ na losy społeczeństw; pierwszy rektor UŁ. Ukształtował on model pracy uczonych, który przez kolejne dziesięciolecia stanowi punkt odniesienia dla całej wspólnoty akademickiej największej szkoły wyższej centralnej Polski. Zgromadził wokół siebie grono wybitnych nauczycieli, wykształcił znakomitych naukowców. Odegrał niezwykłą rolę w rozsławianiu polskiej myśli w świecie.

Na Uniwersytecie Łódzkim – uniwersytecie klasycznym - humanistyka rozumiana jest więc bardziej jako pewien typ wrażliwości niż jako obszar nauki. Chodzi o to, by intensyfikować działania przedstawicieli wielu dyscyplin naukowych, nadawać dynamikę nauce, wydobywać potencjał badawczy i wyzwalać nową energię.

W skład Kapituły Nagrody im. Pierwszego Rektora Uniwersytetu Łódzkiego Profesora Tadeusza Kotarbińskiego wchodzą: prof. Anna Legeżyńska (Uniwersytet im. A. Mickiewicza w Poznaniu), prof. Anna Lewicka-Strzałecka (Polska Akademia Nauk), prof. Grzegorz Gazda ( Uniwersytet Łódzki ), prof. Ryszard Kleszcz (Uniwersytet Łódzki), prof. Włodzimierz Nykiel (Uniwersytet Łódzki), prof. Antoni Różalski – przewodniczący kapituły, rektor Uniwersytetu Łódzkiego, prof. Tadeusz Sławek (Uniwersytet Śląski), ks. prof. Andrzej Szostek (Katolicki Uniwersytet Lubelski).

x x x

Jak poinformował rzecznik prasowy UŁ, laureatka tegorocznej nagrody przekazała ją na rzecz dzieci poszkodowanych w wyniku działań wojennych w Syrii.

cp i sb