Profesor dr hab. Krzysztof Jażdżewski

08-01-2018

Łódzki zoolog i hydrobiolog, związany z Uniwersytetem Łódzkim od roku 1960. W latach 1981–1984 był dyrektorem Instytutu Biologii Środowiskowej, w latach 1983–1990 kierownikiem Zakładu Zoologii Ogólnej UŁ, a w latach 1990–1996 prorektorem UŁ ds. nauki.


Jest twórcą łódzkiej szkoły biologów polarnych. Zakładem Biologii Polarnej i Oceanobiologii UŁ kierował do roku 2008. Mija właśnie pół wieku wypełnione bogatą i nader różnorodną aktywnością uczonego, nauczyciela i organizatora nauki. Stopień doktora nauk przyrodniczych w zakresie zoologii uzyskał w 1967 r. W roku 1975 otrzymał stopień doktora habilitowanego w dziedzinie nauk biologicznych, w dyscyplinie zoologia. Tytuł naukowy profesora nauk biologicznych nadano mu w roku 1989, z kilkuletnim opóźnieniem, wskutek pozamerytorycznych decyzji ówczesnych władz kraju.

Naukowe zainteresowania badacza skupiają się wokół biologii skorupiaków. Plonem minionego półwiecza jest przede wszystkim jego bogaty dorobek naukowy obejmujący ponad osiemdziesiąt oryginalnych prac twórczych, pięć monografii i dwadzieścia rozdziałów w monografiach, rozdział w akademickim podręczniku do zoologii, ponad siedemdziesiąt prac popularnonaukowych i przeglądowych oraz 148 haseł Nowej i Wielkiej Encyklopedii Powszechnej PWN. Jest odkrywcą pięciu nowych dla nauki gatunków obunogów. Przewodniczył obradom w ośmiu międzynarodowych sympozjach, był organizatorem trzech takich kongresów, które pod egidą Uniwersytetu Łódzkiego odbyły się w Łodzi w 1981, 1994 i w 2002 r. Wypromował dziewięciu doktorów i stu magistrów nauk biologicznych. Jego oceny w procedurach awansowych obejmują dziesiątki recenzji dorobku w postępowaniach o tytuł profesora, w postępowaniach habilitacyjnych i w doktoratach. Był nader często recenzentem prac przeznaczonych do druku w najbardziej prestiżowych czasopismach, których naukowe profile obejmują zoologię, biologię morza i biologię polarną.

Swoje naukowe pasje realizował równolegle w trzech obszarach. Były to badania fauny Bałtyku, badania ekologii skorupiaków wód śródlądowych Europy oraz biologiczne studia w Antarktyce. Na ostatnie z wymienionych przypada znacząca część naukowej aktywności profesora. Początek eksploracji stanowi udział w półrocznej III Wyprawie Polskich Biologów na Antarktydę w 1973/1974 r. Później brał udział w licznych wyprawach na wody dalekiego południa, ostatnio w roku 2007. Znaczącym obszarem jego naukowych dociekań są zagadnienia związane z rozprzestrzenianiem się inwazyjnych gatunków skorupiaków w wodach Europy i różnorodność biologiczna obunogich skorupiaków Oceanu Południowego.

Fot. BRUŁ

Jako zawołany nauczyciel akademicki był zaangażowany w tworzenie programów i prowadzenie licznych zajęć o bardzo różnorodnej tematyce (zoologia, hydrobiologia, biologia morza, bioróżnorodność, biogeografia). Kluczowymi w jego karierze nauczyciela akademickiego wydają się wykłady z zoologii i oceanobiologii, w których objawiła się nadzwyczajna erudycja profesora poparta doświadczeniem zdobytym podczas licznych naukowych podróży po Europie i świecie. Zapraszany przez liczne instytucje naukowe prowadził wykłady w naukowych instytutach i akademiach Europy, Ameryki Północnej i Południowej oraz Afryki i Australii.

Był: członkiem decyzyjnych i eksperckich zgromadzeń wielu instytucji, w tym Senatu UŁ, Centralnej Komisji ds. Stopni i Tytułów oraz licznych rad naukowych; członkiem Komitetu Zoologii PAN (w latach 1998–2002 wiceprzewodniczącym, a w latach 2003–2007 przewodniczącym tego komitetu) oraz Komitetu Badań Morza PAN. Jest członkiem Komitetu Badań Polarnych przy Prezydium PAN (w latach 1996–2007 był wiceprzewodniczącym tego komitetu). Był delegatem narodowym w Europaean Scientific Diving Committee ESF, przez wiele lat pełnił funkcję zastępcy delegata narodowego w Scientific Committee on Antarctic Research. Jest członkiem wielu towarzystw naukowych w kraju i za granicą. W latach 1986–2016 pełnił funkcję naczelnego redaktora kwartalnika Polish Polar Research , w latach 1980–1989 redagował serię Folia Limnologica w wydawanym na Uniwersytecie Łódzkim czasopiśmie Acta Universitatis Lodziensis .

Minione pięćdziesięciolecie wypełnił ogromem pożytecznej pracy dla polskiej i światowej nauki, dla naukowych środowisk uniwersytetów i instytutów PAN, dla organizacji nauki w Polsce i na świecie, dla licznych rzesz studentów i pracowników swojej Alma Mater. Bogaty to zaiste dorobek, którego źródeł upatrywać trzeba w szczerej pasji poznawania przyrody, w szerokiej palecie zainteresowań, w erudycji i kreatywności prof. Krzysztofa Jażdżewskiego

Oprac.: Jacek Siciński