Dla zafascynowanych twórczością francuskiego pisarza

07-06-2017

W związku z wciąż rosnącym zainteresowaniem twórczością Érica-Emmanuela Schmitta, zwłaszcza wśród studentów i młodzieży licealnej, Instytut Romanistyki Uniwersytetu Łódzkiego pragnie zorganizować w nadchodzącym roku akademickim kilka konkursów oraz reportaż fotograficzny, które poświęcone będą autorowi Oskara i pani Róży .


Fot. zaklecienaszczescie.blogspot.com

We wrześniu zostaną ogłoszone : konkurs literacki na polski przekład dotychczas nietłumaczonego dzieła francuskiego pisarza i konkurs na alternatywne zakończenie jego wybranego dramatu. Przewiduje się również zorganizowanie konkursu plastycznego oraz reportażu fotograficznego inspirowanego dziełami francuskiego twórcy. Wszystkie te działania będą odbywały się przez cały nadchodzący rok akademicki. Do udziału w tych przedsięwzięciach zostaną zaproszone wszystkie osoby z regionu łódzkiego, uczące się języka francuskiego i zafascynowane twórczością francuskiego pisarza.

Éric-Emmanuel Schmitt jest jednym z największych i najbardziej poczytnych pisarzy francuskich, którego książki zostały przełożone na czterdzieści języków. Od czasu debiutu w latach dziewięćdziesiątych są dostępne czytelnikom w milionach egzemplarzy, także w Polsce, gdzie ukazała się większość dzieł prozatorskich pisarza. Jego sztuki teatralne wystawiane są w ponad pięćdziesięciu krajach, bijąc kolejne rekordy popularności.

W ciągu swojej kariery pisarskiej Éric-Emmanuel Schmitt otrzymał dziesiątki nagród literackich i kulturalnych we Francji i w całej Europie, aby wymienić te najważniejsze: Nagroda im. Moliera, Grand Prix du Théâtre de l’Académie française, Prix Goncourt, Prix Jean Bernard, Prix Chronos, Deutscher Bücherpreis, Prix Scrivere per Amore, The Reading Petersburg Price, Prix Agrippa-d’Aubigné, Grand Prix Ardua 2012, Prix Ola de Oro, Prix des Grands Espaces. Od roku 2012 zasiada jako członek Królewskiej Akademii Belgijskiej (Académie royale de langue et de littérature françaises de Belgique) – przyznano mu fotel nr 33, który zajmowany był przed nim przez Colette i Jeana Cocteau. W 2016 r. został wybrany jednogłośnie na członka zespołu jurorów literackiej nagrody Goncourtów otrzymując numer 2, który niegdyś należał do tak wybitnych przedstawicieli francuskiej literatury jak Edmonde Charles-Roux, Jules Renard i Sacha Guitry. W tym samym roku król Belgów Filip mianował pisarza Komandorem Orderu Korony (Commandeur de l’Ordre de la Couronne). W 2008 r. Schmitt uzyskał obywatelstwo belgijskie. Obecnie mieszka w Brukseli.

Urodził się 28 marca 1960 r. w Sainte-Foy-lès-Lyon. Wychował się w rodzinie ateistycznej. Jego rodzice byli zapalonymi sportowcami – matka była mistrzynią w sprincie, ojciec zaś uniwersyteckim mistrzem boksu. Od wczesnych lat przyszły pisarz interesuje się literaturą. Pasjonuje się również filozofią i muzyką. Jako meloman z zamiłowania, Schmitt przekłada na francuski Wesele Figara i Don Giovanniego . W roku 2008 wydaje swoją książkę Moje życie z Mozartem (Ma Vie avec Mozart). Powieść ta została napisana w formie korespondencji autora z genialnym kompozytorem, dołączono do niej płytę z ulubionymi przez pisarza kompozycjami najwybitniejszego z trójki klasyków wiedeńskich.

W 1989 r. wraz z przyjaciółmi wybiera się na pustynię Hoggar – ta wyprawa zaważy w decydujący sposób na życiu duchowym powieściopisarza i dramaturga. Kiedy dociera na szczyt góry Tahar, postanawia, że wróci stamtąd sam. Szybko jednak okazuje się, że zabłądził i nie znał drogi powrotu. Niemniej autor Oscara i pani Róży nie uległ panice i postanowił przetrwać to niemiłe doświadczenie. W swoich późniejszych wywiadach będzie wspominał, że przebywając samotnie na pustyni, doświadczył Absolutu. To właśnie pod wpływem tego przeżycia decyduje się zgłębić święte teksty głównych religii: począwszy od buddyzmu poprzez islam i judaizm aż po chrześcijaństwo.

Na świecie znany jest przede wszystkim jako twórca teatralny. Debiutował dramatem La Nuit de Valognes (Noc w Walognes), który został wystawiony w roku 1991 na deskach paryskiego teatru Comédie des Champs-Élysées w reżyserii Jeana-Luca Tardieu i następnie wspierany przez Royal Shakespeare Company. Kolejna sztuka Le Visiteur (Gość) z 1993 r. przyniosła pisarzowi międzynarodową sławę. Utwór, który został prawie natychmiast przetłumaczony na wiele języków i wystawiany na całym świecie, otrzymał nagrody trzech Molierów (dla najlepszego aktora, odkrycia teatralnego i przedstawienia). Sztuka ta doczekała się również wersji muzycznej, która została przygotowana przez Théâtre impérial de Compiègne i wyreżyserowana w Operze Londyńskiej. Po niebywałym sukcesie swoich pierwszych dramatów, Schmitt postanawia porzucić pracę adiunkta na uniwersytecie i poświęca się wyłącznie literaturze.

Obok utworów teatralnych Éric-Emmanuel Schmitt napisał też liczne opowiadania i powieści, a także eseje i scenariusze filmowe. Cztery opowiadania doczekały się ekranizacji.

Jego twórczość dotyka kwestii uniwersalnych i głęboko humanistycznych. Wiele miejsca poświęciła zagadnieniom związanym z szeroko rozumianym samopoznaniem (odrębność jednostki we współczesnym świecie, dociekanie sensu życia, odkrywanie własnej tożsamości) i ze zrozumieniem drugiego człowieka, a zwłaszcza jego odrębności i inności. Refleksja na często poruszany przez niego temat wiary znacznie zyskuje ze względu na filozoficzne wykształcenie pisarza, które pozwala mu umieścić w nowej perspektywie poruszane zagadnienia teologiczne. W sferze estetycznej pisarstwo Schmitta cechuje imponująca różnorodność. Autor eksperymentuje z formą, stosując rozmaite techniki narracyjne, wielość konwencji stylistycznych i płaszczyzn interpretacyjnych, a także intertekstualność i autofikcję. Swoją niezwykłą poczytność zdaje się zawdzięczać, oprócz wspomnianej już uniwersalnej tematyki, wyjątkowej plastyczności narracji oraz umiejętności konstruowania fabuły, która, mimo nowoczesnego i nieschematycznego podejścia do formy powieści, pozostaje istotnym elementem twórczości Schmitta.

Na język polski jego twórczość tłumaczyli, m.in.: Hanna Abramowicz , Maria Braunstein , Jan Brzezowski , Wawrzyniec Brzozowski , Barbara Grzegorzewska , Gabriel Karski , Jan Maria Kłoczowski , Anna Lisowska , Łukasz Müller , Krystyna Rodowska , Agata Sylwestrzak-Wszelaki i i Ewa Wieleżyńska. Mamy nadzieję, że przyszłoroczne konkursy zorganizowane przez Instytut Romanistyki UŁ wyłonią nowych, młodych tłumaczy twórczości Schmitta.


Tomasz Kaczmarek