Profesor Olga Goldberg

Grażyna Ewa Karpińska

02-01-2014

Jest etnografem, etnologiem, emerytowanym profesorem Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie, wieloletnim pracownikiem i kierownikiem Katedry Folkloru Żydów (Jewish Folklore and Comparative Studies Dept.), wykładowczynią na Uniwersytecie w Kolonii.

prof. Goldberg

Studia etnograficzne ukończyła w roku 1955 na Uniwersytecie Jagiellońskim. W latach 1955?1961 była pracownikiem naukowym w Pracowni Badań nad Sztuką Ludową w Instytucie Sztuki PAN w Krakowie. Od 1961 r. związała się z Katedrą Etnografii Uniwersytetu Łódzkiego, gdzie pod kierunkiem prof. Kazimiery Zawistowicz-Adamskiej napisała pracę doktorską Kulturowe zróżnicowanie wsi w Bełchatowskiem obronioną w roku 1967. Praca była fragmentem dużych badań, które w tzw. okręgu bełchatowskim prowadzili: socjolodzy, historycy, geografowie, ekonomiści i etnografowie UŁ. Profesor O. Goldberg realizowała na tym terenie badania w latach 1962?1966 wraz ze studentami etnografii.

W 1967 r. profesor przeniosła się wraz z mężem do Izraela, gdzie od roku 1970 była zatrudniona na Uniwersytecie Hebrajskim w Jerozolimie, najpierw jako starszy wykładowca, później profesor. Po otrzymaniu wizy, w roku 1981 przyjechała do Łodzi i od tej pory rozpoczęła trwającą do dziś współpracę z łódzką etnologią uniwersytecką. Jej zasługi dla Uniwersytetu Łódzkiego są ogromne, a przy tym wyjątkowe ze względu na ich poziom naukowy, a także praktyczny.

Dotyczą następujących kwestii:

nawiązywania w wykładach i seminariach prowadzonych w Uniwersytecie Hebrajskim w Jerozolimie do badań i dorobku naukowego łódzkiej szkoły etnograficznej, stworzonej przez prof. K. Zawistowicz-Adamską, kierownika ówczesnej Katedry Etnografii UŁ

zatrudnienie jej jako visiting professor na UŁ (lata 1992 i 1998) przyczyniło się do podjęcia w Katedrze Etnografii, a potem w Katedrze Etnologii zagadnień dotyczących historii i kultury żydowskiej w pracy naukowej, jak i (szczególnie) dydaktycznej; jej inspiracje i działania nadały specyficzny charakter studiom etnologicznym na UŁ, wzbogaciły wiedzę studentów o wielokulturowej Łodzi i regionie łódzkim

realizacja zainteresowań kulturą Żydów widoczna była nie tylko w dydaktyce, lecz również w tematach prac magisterskich podejmowanych przez studentów; powstało wiele prac o kulturze i obyczajach Żydów polskich, Żydów łódzkich, podjęto zagadnienia tradycji obecności Żydów w miasteczkach mazowieckich; na przykład, dzięki temu, m.in., samorządy terytorialne województwa mazowieckiego uzyskały dwanaście prac magisterskich etnologiczno-historycznych, firmowanych przez Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej UŁ; wszystkie prace były przez nią konsultowane, a jak tylko mogła przyjeżdżała do Polski, by być ich recenzentką

wspomagała jak mogła prace badawcze studentów etnologii w terenie (m.in. wizytacje w trakcie badań), czym przyczyniła się istotnie) do odnawiania przez miejscowe samorządy terytorialne żydowskich nekropolii (np. Łaskarzew w powiecie garwolińskim; dzięki tym bezinteresownym działaniom profesor udało się odnaleźć i sprowadzić na miejscowe cmentarze żydowskie wiele macew, a także przetłumaczyć z hebrajskiego na język polski ich napisy nagrobne; działania te poszerzyły wiedzę studentów etnologii UŁ na temat żydowskiej kultury

z jej inicjatywy do Łodzi przyjeżdżali słuchacze seminarium doktorskiego, które prowadziła na Uniwersytecie Hebrajskim w Jerozolimie; dzięki profesor zapoznawali się z Łodzią i regionem; dwie doktorantki przyjeżdżały z wizytą do Instytutu Etnologii UŁ, by zbierać materiały do prac, a efektem tych działań są rozprawy doktorskie napisane na Uniwersytecie Hebrajskim w Jerozolimie; jedna z prac jest obecnie tłumaczona na polski

dzięki inicjatywie i staraniom profesor Ministerstwo Kultury Izraela zaopatrzyło księgozbiór Biblioteki UŁ w wielotomową Encyclopaedia Judaica.

Profesor O. Goldberg poprzez swoją działalność naukową, dydaktyczną i społeczną przyczyniła się znacznie do ustalenia i podniesienia rangi naszej uczelni (w tym łódzkiej etnologii) w opinii środowisk naukowych krajowych oraz międzynarodowych, również w nauce izraelskiej.