Dieter Schenk

28-09-2017

Urodzony w roku 1937 we Frankfurcie nad Menem, kryminolog, autor prac historyczno-prawnych, publicysta, pisarz. Kontynuator jednego z głównych wątków badawczych i naukowych łódzkiej szkoły prawa karnego, dotyczącego zasad odpowiedzialności karnej za zbrodnie popełnione przez niemieckich najeźdźców w Polsce podczas II wojny światowej. Autor wykładów (od 1998 r.) dla studentów Uniwersytetu Łódzkiego na temat historii narodowego socjalizmu, zasad i realiów ścigania zbrodni nazistowskich w RFN, prowadzący seminaria dla magistrantów i doktorantów Wydziału Prawa i Administracji UŁ z zakresu niemieckiego prawa karnego i kryminologii


Ukończył Akademię Kierownictwa Policji, kierował centralą ds. zwalczania narkotyków w Hesji, był dyrektorem kryminalnym w Federalnym Urzędzie Kryminalnym (BKA). W roku 1989 zrezygnował z pracy w BKA z powodu zasadniczej różnicy zdań w kwestiach związanych z ochroną praw człowieka w krajach, których władze były wówczas wspierane przez Republikę Federalną Niemiec. Następnie poświęcił się studiom historycznym i prawnym. Wniósł swymi publikacjami wybitny wkład do kształtowania się dobra prawnego, jakim współcześnie staje się pamięć zbiorowa społeczeństw niemieckiego i polskiego. Wszystkie jego opracowania udokumentowane są obszernym materiałem dowodowym pochodzącym z archiwów niemieckich i polskich.

Fot. Maciej Andrzejewski

Szczególne znaczenie ma opublikowana w 1995 r. książka Dietera Schenka Poczta Polska w Gdańsku: dzieje pewnego niemieckiego zabójstwa sądowego . Perfekcyjna argumentacja historyczna i jurystyczna zawarta w tej pracy, doprowadziła do prawomocnego orzeczenia sądów niemieckich, iż procesy obrońców Poczty Polskiej były zbrodnią sądową i pogwałceniem IV Konwencji Genewskiej. Podstawowym założeniem badawczym przyjętym przez D. Schenka jest to, iż pamięć o totalitarnej ideologii i ukazywanie jej skutków, umożliwiają rozpoznanie zagrożeń powstających współcześnie i zrozumienie wyzwań przyszłości. Ujawnił niemieckiej opinii publicznej nieznane fakty zbrodni na Polakach i na Żydach, m. in., w pracy Noc morderców. Kaźń polskich profesorów we Lwowie i holocaust w Galicji Wschodniej .

Upowszechnił w Niemczech wyniki działalności śledczej łódzkiej Komisji Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, której przewodniczył prof. Jan Waszczyński, kontynuujący dzieło prof. Mieczysława Siewierskiego. Wykłady, honorowo wygłaszane na Uniwersytecie Łódzkim, D. Schenk traktuje jako swoje powołanie i wkład do kształcenia polskich studentów. Wykłady te umożliwiają sprawiedliwy rozrachunek z przeszłością, która podzieliła oba narody.

Za badania nad zbrodniami hitleryzmu w Polsce oraz za pracę na rzecz porozumienia polsko-niemieckiego został odznaczony w roku 2000 Krzyżem Oficerskim Orderu Zasługi RP. Honorowy obywatel miasta Gdańska (2002). Laureat Nagrody Fritza Bauera (2003); laureat Nagrody Instytutu Pamięci Narodowej – Kustosz Pamięci Narodowej (2012). Książka D. Schenka Noc morderców. Kaźń polskich profesorów we Lwowie i holokaust w Galicji Wschodniej została wyróżniona w kategorii Najlepsza książka naukowa poświęcona dziejom Polski i Polaków w XX wieku nagrodą jury w Konkursie Książka Historyczna Roku.

Oprac.: Witold Kulesza