Niezapomniany Otello

30-11-2017

Ira Aldridge – światowej sławy aktor, tragik szekspirowski, gwiazda europejskich scen teatralnych wieku XIX, niezapomniany Otello został uhonorowany 6 listopada przez łódzkie środowisko akademickie: sympozjum, wystawą i spektaklem, z okazji przypadającej w tym roku sto pięćdziesiątej rocznicy śmierci amerykańskiego artysty.


 Ostatnie zdjęcie Iry Aldridge’a, wykonane na krótko przed jego śmiercią, w Łodzi

Ostatnie zdjęcie Iry Aldridge’a wykonane, na krótko przed jego śmiercią, w Łodzi

Fot. Saryusz Bronisław Wilkoszewski

Sympozjum, w Auli im. Profesora Waldemara Michowicza na Wydziale Studiów Międzynarodowych i Politologicznych Uniwersytetu Łódzkiego, otworzyło wystąpienie Barbary Williams nt. Ira Still Lives . Profesor Joseph Mydell, aktor Royal Shakespeare Company in London and Stratford (Wielka Brytania), autor filmu biograficznego o Irze Aldridge’u wygłosił wykład Tribute to Ira Aldridge: three speeches from Othello ”. Profesor Krystyna Kujawińska-Courtney, kierownik Międzynarodowego Centrum Badań Szekspirowskich (MCBS) oraz Katedry Studiów Brytyjskich i Krajów Wspólnoty Brytyjskiej na Wydziale Studiów Międzynarodowych i Politologicznych UŁ (autorka książki Ira Aldridge (1807–1867). Dzieje pierwszego czarnoskórego tragika szekspirowskiego ), zaprezentowała słuchaczom najistotniejsze fakty i wydarzenia łączące się z życiem artysty i jego dorobkiem, a prof. Małgorzata Leyko, kierownik Katedry Dramatu i Teatru, Instytutu Kultury Współczesnej Wydziału Filologicznego UŁ przybliżyła kontakty aktora z teatrem niemieckim. Profesor Anthony Howard, University of Warwick mówił nt. Foreigners and Strangers: Ira Aldridge in Coventry, 1828/2017 . Dwa wykłady, zamykające sympozjum, wygłosili; Remigiusz Caban, reżyser teatralny związany z Łodzią, autor sztuki Murzyn może odejść , którego wystąpienie nosiło tytuł: ’ Murzyn służy… Iry Aldridge’a życie po śmierci 3 przypadki oraz prof. Ted Lange, reżyser telewizyjny i teatralny. Mówił on nt. How I wrote ‚Born A Unicorn’. A musical about the life of Ira Aldridge.

Aktor w roli Otella

Aktor w roli Otella

Fot. MCBS UŁ

Tego samego dnia w Bibliotece Uniwersytetu Łódzkiego zaprezentowana została wystawa poświęcona życiu Iry Aldridge’a. Przedstawiono na niej dokonania wybitnego tragika szekspirowskiego. Na ekspozycji znalazły się książki mu poświęcone, artykuły prasowe mówiące o jego występach w Polsce, akt zgonu udostępniony przez Archiwum Państwowe w Łodzi oraz materiały dostarczone z USA, m.in., dotyczące musicalu Born a Unicorn , poświęconego osobie aktora, autorstwa wymienionego już  prof. T. Langego.

Uczestnicy rocznicowych obchodów, w których udział wziął Daniel Hastings, attache kulturalny Ambasady USA w Polsce, mieli też okazję obejrzenia spektaklu Leviego Fraziera For Our Freedom and Yours , monodramu w wykonaniu Delvyna Browna, poświęconego życiu Iry Adridge'a. Teatr z Memphis wystawił tę sztukę na scenie łódzkiego Akademickiego Ośrodka Inicjatyw Artystycznych.

Organizatorzy i goście uroczystych obchodów sto pięćdziesiątej rocznicy śmierci tragika szekspirowskiego, podczas otwarcia wystawy w Bibliotece Uniwersytetu Łódzkiego, poświęconej jego pamięci

Organizatorzy i goście uroczystych obchodów sto pięćdziesiątej rocznicy śmierci tragika szekspirowskiego, podczas otwarcia wystawy w Bibliotece Uniwersytetu Łódzkiego, poświęconej jego pamięci

Fot. Filip Jesionek

Następnego dnia, tj. 7 listopada, goście rocznicowych obchodów uczestniczyli w wycieczce autokarowej po Łodzi. Na Starym Cmentarzu przy ul. Ogrodowej, gdzie jest pochowany Ira Aldridge, złożyli pod jego nagrobkiem wieniec i zapalili znicze.

Ich organizacją kierowała, wspomniana już wcześniej, prof. K. Kujawińską-Courtney, we współpracy z Instytutem Teatralnym im. Mieczysława Hertza w Łodzi oraz Biblioteką Uniwersytetu Łódzkiego.

x x x

Przypomnijmy, że Ira Aldridge urodził się w roku 1807 w Nowym Jorku. Jego prawdziwym domem była scena. Występował na dworach europejskich, również w Polsce. Miał zagrać na deskach łódzkiego teatru Paradyz. Nieoczekiwanie jednak zachorował i 7 sierpnia 1867 r. zmarł.

Spotkanie gości obchodów rocznicowych ze studentami i młodzieżą szkolną w Akademickim Ośrodku Inicjatyw Artystycznych

Spotkanie gości obchodów rocznicowych ze studentami i młodzieżą szkolną w Akademickim Ośrodku Inicjatyw Artystycznych

Fot. Filip Jesionek

Gry aktorskiej uczył się obserwując innych, w Nowym Jorku w Park Theatre, wtedy jednym z najsłynniejszych teatrów w USA. Warsztat zawodowy doskonalił również podczas pobytu w Wielkiej Brytanii. Dużo czytał na temat teatru i gry aktorskiej. Wygłaszał związane z tym wykłady podczas tournee po Europie. Był członkiem zespołu African Grove Theatre w Nowym Jorku, pierwszego teatru prowadzonego przez Afroamerykanów. Należał do grona zaledwie trzydziestu trzech aktorów, których Royal Shakespeare Company uhonorowało imienną tabliczką w siedzibie swojego teatru.

Oprac.: (sb)