Polsko-niemieckie granty

29-11-2017

Dwa projekty z Uniwersytetu Łódzkiego zostały zakwalifikowane do finansowania w drugim konkursie organizowanym przez Narodowe Centrum Nauki we współpracy z Niemiecką Wspólnotą Badawczą (Deutsche Forschungsgemeinschaft – DFG).


W dziedzinie nauk ścisłych i technicznych finansowanie w wysokości ponad 835 tys. zł uzyskał projekt pn. 3-Alkoksyimidazolylideny (NOHC): Nowa klasa karbenów nukleofilowych. Synteza, badania strukturalne, badania nad reaktywnością oraz nowe zastosowania w syntezie asymetrycznej koordynowany przez prof. Grzegorza Mlostonia z Wydziału Chemii UŁ.

W projekcie tym zaplanowano syntezę nowej generacji związków organicznych, znanych pod nazwą heterocykliczne karbeny nukleofilowe . Zostały one wykryte stosunkowo niedawno, lecz od samego początku są intensywnie badane zarówno w zakresie praktycznego zastosowania w wielu działach przemysłu, jak i nowych ustaleń strukturalnych, ważnych dla rozwoju podstaw chemii strukturalnej. Charakteryzują się wieloma unikatowymi cechami; są, m.in., używane jako skuteczne katalizatory wielu reakcji chemicznych o dużym znaczeniu praktycznym, np. przy wytwarzania związków leczniczych, agrochemikaliów, środków kosmetycznych, a także w przemyśle petrochemicznym.

Prace w zakresie karbenów nukleofilowych dotyczą rozwinięcia metod syntezy i badania możliwości praktycznego wykorzystania tzw. niezwykłych/wyjątkowych cząsteczek (exceptional molecules). Wiele zespołów na całym świecie próbuje znaleźć najlepsze rozwiązanie w zakresie struktury takich cząsteczek. W tym projekcie będą to pochodne imidazolu (również jego N-tlenki), bardzo rozpowszechnione w biomolekulach, czyli cząsteczkach regulujących procesy życiowe, otrzymywane metodami rozwijanymi na Uniwersytecie Łódzkim od kilkudziesięciu lat, a zapoczątkowanymi pracami prof. Witolda Edwarda Hahna.

Niemieckim partnerem łódzkich chemików jest prof. Peter R. Schreiner z Instytutu Chemii Organicznej Uniwersytetu Justusa Liebiga w Giessen. Obecny projekt stanowi owoc wieloletnich kontaktów naukowo-badawczych nawiązanych na podstawie umowy partnerskiej uniwersytetów.

W przyszłym roku Uniwersytet Łódzki i Uniwersytet Justusa Liebiga obchodzą czterdziestolecie umowy partnerskiej. Przyznanie finansowania dla wspólnego projektu chemików stanowi ukoronowanie długiej, ścisłej współpracy. Warto przypomnieć, że umowę partnerską, ze strony Uniwersytetu Łódzkiego, podpisał chemik, prof. Romuald Skowroński, ówczesny rektor UŁ.

W zakresie naukach humanistycznych, społecznych i o sztuce wyłoniono projekt z Wydziału Nauk Geograficznych UŁ – Podobne ale różne: przemiany społecznoprzestrzenne w Halle (Saale) i Łodzi koordynowany przez dr Agnieszkę Ogrodowczyk i zgłoszony do prestiżowego konkursu BEETHOVEN, dedykowanego polsko-niemieckim badaniom podstawowym z zakresu nauk humanistycznych, społecznych i o sztuce, a także wybranych dyscyplin nauk ścisłych i technicznych.

Nagrodzony projekt uzyskał finansowanie w kwocie ponad 202 tys. zł.

Ocena merytoryczna projektów nadesłanych na konkurs jest przeprowadzana wspólnie przez NCN i DFG i składa się z dwóch etapów. Pierwszym jest ocena wstępna którą, na podstawie danych zawartych we wspólnym polsko-niemieckim wniosku o finansowanie projektu badawczego, dokonują wskazani przez NCN i DFG eksperci zewnętrzni, niebędący członkami zespołów ekspertów. Drugim etapem jest ocena końcowa, która dokonuje się podczas posiedzenia zespołów ekspertów, złożonych z członków wskazanych przez obie instytucje organizujące konkurs.

x x x

W tegorocznym konkursie wpłynęło 155 wniosków o finansowanie projektów badawczych realizowanych wspólnie przez polsko-niemieckie zespoły naukowców. W naukach humanistycznych, społecznych i o sztuce złożono 72 wnioski, zaś w wybranych dyscyplinach nauk ścisłych i technicznych – 83. Z tej puli wniosków polsko-niemieckie panele ekspertów wyłoniły łącznie 38 najlepszych projektów.

Konkurs BEETHOVEN jest uznawane za trudny, ze względu na reprezentację wszystkich obszarów naukowych, bez ścisłego podziału na dyscypliny, co powoduje duże zróżnicowanie wśród składanych projektów i trudność w ocenie. Ocenie konkursowej podlega wspólna, bieżąca praca duetów polsko-niemieckich i wcześniejszy dorobek autorów projektu. Strona niemiecka uzyskuje odpowiednio równowartość finansowania w EURO.

Oprac.: (sb)