Nowy wymiar współpracy

21-05-2018

O czterdziestoletniej współpracy Uniwersytetu Justusa Liebiga (JLU) w Giessen i Uniwersytetu Łódzkiego można z pewnością wiele napisać, ale niestety nie mamy na to wystarczająco miejsca. Z okazji poprzednich jubileuszy opublikowano już różne artykuły dotyczące początków oraz rozwoju partnerstwa. Dlatego też chcemy ograniczyć się do czasu, który dotyczył naszej współpracy z Łodzią, a także który upłynął od ostatniego ważnego jubileuszu, czyli od roku 2003, kiedy obchodziliśmy trzydziestą rocznicę partnerstwa.

Współpraca między Giessen a Łodzią stanowiła w Instytucie Slawistyki ważny element działalności naukowej. Pierwszym pełnomocnikiem instytutu do spraw partnerstwa z Łodzią był prof. Gerhard Giesemann, który objął tę funkcję w roku 1993. Na koordynatora kontaktów partnerskich wyznaczono wówczas Christinę Bily, która tę funkcję pełniła do roku 2016.Po prof. Giesemannie w 2004 r. pełnomocnikiem została prof. Monika Wingender i sprawowała tę funkcję do roku 2016.

Do naszych obowiązków należało przygotowywanie, wraz z pełnomocnikiem Uniwersytetu Łódzkiego, trzyletnich planów, które obejmowały wzajemną wymianę naukowców i studentów, a także koordynowanie podejmowanych badań wspólnie z partnerami z Łodzi. Przygotowywałyśmy różnorodne spotkania kulturalno-naukowe, między innymi, konferencje, warsztaty, szkoły letnie. Wiele projektów zwieńczonych było publikacjami w tomach pokonferencyjnych lub czasopismach naukowych. Realizacja tak szerokiego spektrum działalności wymagała oczywiście pozyskiwania funduszy z różnych źródeł zewnętrznych. Utrzymywałyśmy ścisłe kontakty z pełnomocnikiem rektora Uniwersytetu Łódzkiego do spraw współpracy z naszym uniwersytetem, którym przez wiele lat był prof. Zenon Weigt, a także z Biurem Współpracy z Zagranicą UŁ.

Giessen – obchody jubileuszu trzydziestopięciolecia partnerstwa Uniwersytetu Justusa Leibiga i Uniwersytetu Łódzkiego; na zdjęciu od lewej: prof. Zofia Wysokińska, ówczesna prorektor UŁ ds. współpracy z zagranicą; Jakub Wawrzyniak, konsul RP w Kolonii; prof. Włodzimierz Nykiel, wówczas rektor UŁ; prof. Monika Wingerden (JLU), prof. Zenon Weigt (UŁ), prof. Joybrato Mukherjee, prezydent JLU

Giessen – obchody jubileuszu trzydziestopięciolecia partnerstwa Uniwersytetu Justusa Leibiga i Uniwersytetu Łódzkiego; na zdjęciu od lewej: prof. Zofia Wysokińska, ówczesna prorektor UŁ ds. współpracy z zagranicą; Jakub Wawrzyniak, konsul RP w Kolonii; prof. Włodzimierz Nykiel, wówczas rektor UŁ; prof. Monika Wingerden (JLU), prof. Zenon Weigt (UŁ), prof. Joybrato Mukherjee, prezydent JLU

Fot. Magdalena Szych

Po tylu latach współpracy z nimi łączą nas już nie tylko kontakty służbowe, ale również przyjaźnie. Nasze zaangażowanie zostało docenione przez liczne odznaczenia Uniwersytetu Łódzkiego, które sobie niezwykle cenimy. Współpraca w partnerstwie była dla nas ważna przede wszystkim ze względu na możliwość utrzymywania bliskich kontaktów z Polską. Christine Bily, jako Polka od czterdziestu pięciu lat mieszkająca w Niemczech, zawsze pragnęła przybliżać Niemcom polską kulturę, język i historię. Istotne było dla niej również pielęgnowanie języka polskiego oraz bezpośrednie obcowanie z polską kulturą.

W ciągu pierwszych trzydziestu lat partnerstwo rozwijało się na tyle prężenie, że w momencie trzydziestej rocznicy trudno było wskazać na nowe przedsięwzięcia, które nie byłyby realizowane już wcześniej. Niemniej jednak w okresie ostatniego dziesięciolecia możemy pochwalić się wyjątkowymi osiągnięciami, które nadały temu partnerstwu nowy wymiar. Chciałybyśmy skoncentrować się na trzech, najistotniejszych:

– rozwój interdyscyplinarności w socjologii i humanistyce, co przyczyniło się do powołania w roku 2006 Centrum Europy Wschodniej (GiZo) w Giessen i Międzynarodowego Centrum Badań Wschodnioeuropejskich (ICEER) w Łodzi w 2011 r.;

Profesor Gerhard Giesemann (pierwszy z lewej) wita się z siedzącym Karlem Dedeciusem ; w środku, na drugim planie, Christine Bily

Profesor Gerhard Giesemann (pierwszy z lewej) wita się z siedzącym Karlem Dedeciusem ; w środku, na drugim planie, Christine Bily

Fot. Magdalena Szych

– stworzenie wielostronnych partnerstw oraz udane pozyskanie projektu w  tematycznej sieci DAAD Kontakty kulturowe i strefy konfliktów w Europie Wschodniej, które połączyły Giessen i Łódź z innymi partnerami w Europie Wschodniej (Kijów, Cluj-Napoca, Mińsk, Kazań, Ałmaty – miasto położone już w Azji Środkowej, ale z charakteru europejskie) oraz przyczyniły się do sukcesów oraz zintensyfikowania nowej współpracy interdyscyplinarnej;

– dwustronne szkoły letnie służące wspieraniu doktorantów, np. Summer School Regionalisation in the Globalised World, zorganizowana w roku 2011 w Łodzi; kolejna w 2014 r. Identity Constructions in Contact and Conflict Zones oraz następna, przygotowana tym razem w Giessen w roku 2015, Multiculturalism in Eastern Europe: Concepts, scenarios, policies.

Sprawnie funkcjonujące partnerstwo stanowi podstawę internacjonalizacji uniwersytetów. Czterdziestoletnia współpraca między Giessen a Łodzią wyraźnie obrazuje korzyści płynące z kooperacji obu uczelni. Kolejnym przykładem z dziedziny nauk humanistycznych i społecznych na to jak efektywnie przebiega nasza współpraca jest pozyskanie grantu LOEWE finansowanego przez land Hesji. Projekt zatytułowany Regiony konfliktowe w Europie Wschodniej obejmuje trzy stanowiska habilitacyjne oraz dziewięć doktoranckich. Nie byłoby to możliwe bez wieloletniej, intensywnej współpracy Giessen z partnerami w Europie Wschodniej, a zwłaszcza z Łodzią.

Partnerzy mogą na sobie polegać – czterdzieści lat intensywnej współpracy mówi samo za siebie. Dotyczy to nie tylko współpracy naukowej, ale także wielu kontaktów osobistych, a także przyjaźni, które rozwinęły się podczas czterdziestoletniej współpracy między Giessen a Łodzią.

Jesteśmy szczególnie dumne, że w ostatnich latach udało nam się doprowadzić do intensywnej wymiany studenckiej między Niemcami a Polską i zaangażować młodych naukowców do współpracy. Naszym zdaniem istota partnerstwa między uczelniami tkwi nie tylko we współpracy naukowej, ale również w zachęcaniu młodych ludzi do poznawania świata i kształtowania ich na otwartych Europejczyków.

Monika Wingender

Christine Bily