Gaumardżos, Gruzjo!

07-12-2014

W stolicy Gruzji, w dniach 23-27 września, odbyła się międzynarodowa konferencja naukowa nt. Topical Issues of Ancient Culture and Its Heritage. Ze względu na dużą liczbę prelegentów oraz różnorodność tematyczną wystąpień, obrady odbywały się w pięciu równoległych sekcjach.

Panorma Tbilisi; widok ze wznoszącej się nad miastem starożytnej twierdzy Narikali

Fot.: Katarzyna Chiżyńska

Uczestnicy spotkania mogli więc wybrać interesujące ich zagadnienia spośród tematów dotyczących: starożytnej literatury i filozofii, kultury i historii starożytnego świata, obecności dziedzictwa starożytności w średniowieczu i renesansie, związków starożytności ze światem współczesnym oraz starożytnych dziejów Gruzji.

Wśród prelegentów znaleźli się naukowcy z całego świata. Swoje dokonania zaprezentowali badacze z Bułgarii (Sofia), Chorwacji (Zagrzeb), Francji (Paryż), Grecji (Ateny, Rodos), Gruzji (Batumi, Kutaisi, Tbilisi), Niemiec (Berlin, Bremen, Freiburg, Heidelberg, Jena, Lipsk), Polski (Łódź, Warszawa), Rosji (Kazań, Moskwa, Petersburg), USA (Harvard, Washington), Wielkiej Brytanii (Durham, Oxford) oraz Włoch (Bologna, Kalabria). Odczyty wygłoszono w kilku językach: angielskim, francuskim, greckim, gruzińskim oraz niemieckim.

Konferencja została zorganizowana przez Instytut Studiów Klasycznych, Bizantyńskich i Nowogreckich Uniwersytetu Narodowego Ivane Javakhishvili w Tbilisi, we współpracy z Instytutem Studiów Starożytnych imienia Friedricha Schillera Uniwersytetu w Jenie.

Było to wydarzenie znaczące dla akademickiego świata Gruzji, gdyż patronat finansowy nad konferencją objęły: Narodowa Fundacja Naukowa imienia Shota Rustaveli (jedna z najważniejszych instytucji naukowych państwa), Ambasada Grecji w Gruzji oraz Giorgi Margvelashvili, gruziński prezydent.

Naczynia i biżuteria znalezione podczas prac archeologicznych na wzgórzu Grakliani

Fot.: Katarzyna Chiżyńska

Poza celem stricte naukowym, spotkanie miało służyć promocji kultury oraz tradycji Gruzji. W bogatym programie, obok obrad panelowych, znalazły się bankiet i wieczór gruziński. Były one nie tylko okazją do skosztowania dań kuchni gruzińskiej, ale także do posłuchania muzyki ludowej i obejrzenia występów artystów w tradycyjnych strojach.

Ostatniego dnia konferencji organizatorzy zaplanowali całodniową wycieczkę autokarową po najciekawszych miejscach regionu, bezpośrednio związanych z poruszaną przez prelegentów tematyką. Pierwszym punktem programu było odwiedzenie Muzeum Narodowego w Tbilisi, w którym znajduje się wystawa poświęcona najstarszym znaleziskom archeologicznym Gruzji. Dalszy plan wycieczki obejmował wizytę w strefach archeologicznych w Igoeti i Dzalisi.

Zbieg koryt Kury i Aragwi, dwóch rzek opływających Mcchetę; widok z monastyru Dżwari

Fot.: Katarzyna Chiżyńska

W Igoeti uczestnicy konferencji mieli nie tylko rzadką okazję obserwowania pracy uniwersyteckich archeologów (zwiedzanie obejmowało wstęp na teren obecnie prowadzonych wykopalisk, tzw. Wzgórze Grakliani), ale także obejrzenia i dotknięcia odkrytych tam zabytkowych przedmiotów kultury materialnej, m.in., z okresu achemienidzkiego. Z kolei w Dzalisi uczestnikom obrad udostępniono zamknięte dla szerszej publiczności wykopaliska, na terenie których znajdują się pozostałości zabudowań willowych z okresu rzymskiego oraz dobrze zachowane mozaiki.

Celem wycieczki był też mieszczący się na wzniesieniu, zbudowany w IV wieku prawosławny Monastyr Dżwari. Rozpościera się z niego piękny widok na Mcchetę, starożytną stolicę Gruzji oraz okoliczne góry. Ostatnim punktem programu było zwiedzanie uliczek Mcchety i jej najważniejszej budowli, XI-wiecznej prawosławnej katedry Sweti Cchoweli (warto dodać, że całe miasto i jego budowle zostały wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.)


Jak widać, organizatorzy konferencji zadbali o to, aby była ona nie tylko ważnym wydarzeniem naukowym, ale także świetną okazją do poznania gruzińskiego dziedzictwa. Gruzini okazali się niezwykle gościnnymi gospodarzami i dołożyli wszelkich starań, aby pokazać swój kraj w jak najlepszym świetle. O sukcesie przedsięwzięcia świadczy chociażby fakt, że wielu uczestników konferencji deklaruje swoją chęć udziału w kolejnych spotkaniach naukowych organizowanych przez Uniwersytet w Tbilisi, oraz odwiedzenia tego pięknego kraju również w celach turystycznych. Po kilku dniach spędzonych w Tbilisi wszyscy uczestnicy konferencji nauczyli się także kilku podstawowych gruzińskich słów. Nie można było nie zapamiętać słyszanego przy każdej okazji „gaumardżos” – odpowiadające polskiemu „na zdrowie”. W Gruzji bowiem nie pije się bez toastu, który wznosi się winem lub chachą, lokalną wódką z winogron.

Katarzyna Chiżyńska
Adriana Grzelak-Krzymianowska