Profesor Stefan Lelental

08-12-2014

Urodził się 2 listopada 1935 r. w Łodzi. Tu zdobył wykształcenie podstawowe i średnie; w roku 1954 otrzymał świadectwo maturalne w I Państwowym Gimnazjum i Liceum im. Mikołaja Kopernika. Studiował na Wydziale Prawa Uniwersytetu Łódzkiego. Prace magisterską nt. Problematyka samoistnego kodeksu karnego wykonawczego napisał pod kierunkiem prof. Emila Stefana Rappaporta, kierownika Zakładu Prawa Karnego Wykonawczego, w którym od 1 października 1959 r. został zatrudniony na stanowisku asystenta.

Profesor Lelental otrzymuje dyplom odnowionego doktoratu z rąk prof. Włodzimierza Nykiela, rektora UŁ

Fot.: Sebastian Buzar

Profesor Rappaport miał już wówczas ponad osiemdziesiąt lat i po jego przejściu na emeryturę zakład zlikwidowano, a mgr Stefan Lelental został zatrudniony w Zakładzie Prawa Karnego. W tym zakładzie, a następnie w Katedrze Prawa Karnego pracował jako starszy asystent (1962–1964), adiunkt (1964–1973), docent (1973–1978), zastępca kierownika katedry (1984–1989) i jej kierownik od 1 października 1989 r. do 30 września 2006 r., w którym to dniu przeszedł na emeryturę. Do tego dnia kierował też, reaktywowanym w roku 1973, Zakładem Prawa Karnego Wykonawczego.

W latach 1978–1981 piastował urząd prodziekana Wydziału Prawa i Administracji, a w latach osiemdziesiątych dwudziestego wieku pełnił też funkcję zastępcy i rzecznika dyscyplinarnego, a następnie przewodniczącego Komisji Dyscyplinarnej dla studentów UŁ.

Rozwój naukowy profesora dokumentują dane o uzyskanych lub nadawanych mu stopniach i tytułach naukowych:

– stopień naukowy doktora nauk prawnych uzyskany 22 maja 1964 r. na podstawie rozprawy doktorskiej nt. Instytucja warunkowego przedterminowego zwolnienia w Polsce na tle prawnoporównawczym;

– stopień naukowy doktora habilitowanego w zakresie prawa karnego nadany uchwałą Rady Wydziału Prawa i Administracji UŁ z 8 grudnia 1972 r. Przedmiotem rozprawy habilitacyjnej była problematyka indywidualizacji wykonywania kary pozbawienia wolności;

– tytuł profesora nadzwyczajnego nauk prawnych przyznany na podstawie uchwały Rady Państwa z 5 lipca 1984 r.;

– tytuł profesora zwyczajnego otrzymany w drodze mianowania przez ministra edukacji z 1 grudnia 1990 r.

Jego zainteresowania naukowe obejmują problematykę z zakresu prawa karnego materialnego i polityki kryminalnej, a przede wszystkim prawa karnego wykonawczego oraz penitencjarystyki, jako nauki pozanormatywnej, która sięga do wyników badań pedagogiki, psychiatrii, psychologii i socjologii. Dorobek naukowy z zakresu wymienionych gałęzi prawa obejmuje ponad trzysta opracowań, z których część powstała na podstawie badań własnych autora, prowadzonych w wielu zakładach karnych i innych miejscach pozbawienia wolności. Wiele z tych opracowań to książki (np. Wykonywanie kary pozbawienia wolności w zakładach karnych dla recydywistów, PWN 1992; Umieszczenie w ośrodku przystosowania społecznego w świetle wyników badań, Łódź 1990), liczne podręczniki z prawa karnego i prawa karnego wykonawczego, studia i artykuły, glosy i recenzje, pięć wydań (ostatnie w roku 2014) Komentarza do kodeksu karnego wykonawczego, wydawnictwo C.H.Beck, a także redakcja Polskiej bibliografii penitencjarnej, wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2001.

Wyrazem uznania dla dorobku naukowego i kompetencji profesora w dziedzinie prawa karnego i prawa karnego wykonawczego było powołanie go do składu Komisji Kodyfikacyjnej, pracującej w latach 1980–1995 nad przygotowaniem kodyfikacji karnej, wprowadzonej w życie 1 września 1998 r. W komisji sprawował też funkcję wiceprzewodniczącego Zespołu Prawa Karnego Wykonawczego.

Był promotorem ponad dwudziestu rozpraw doktorskich i opiekunem naukowym w trzech przewodach habilitacyjnych oraz recenzentem rozpraw doktorskich i habilitacyjnych w przewodach przeprowadzonych w Instytucie Nauk Prawnych PAN i na uniwersytetach Białegostoku, Krakowa, Lublina (UMCS), Łodzi, Torunia, Poznania, Warszawy i Wrocławia.

Aktywność naukowa profesora znajduje też wyraz w działalności na rzecz organizacji i towarzystw naukowych: Polskiego Towarzystwa Kryminologicznego im. Stanisława Batawii, Towarzystwa Naukowego Prawa Karnego (członek Zarządu), Polskiego Towarzystwa Penitencjarnego (członek Rady Naukowej) oraz Łódzkiego Towarzystwa Naukowego.

Wyrazem uznania dla twórczej pracy naukowej, dydaktycznej i organizacyjnej Profesora Stefana Lelentala były, m.in., nagrody ministra nauki i szkolnictwa wyższego i rektora UŁ oraz odznaczenia: Złoty Krzyż Zasługi, Krzyże Kawalerski i Oficerski Orderu Odrodzenia Polski, Medal Komisji Edukacji Narodowej, Srebrny i Złoty Medal Za Zasługi dla Policji, Złota Odznaka Za zasługi w pracy penitencjarnej, Medal Pamiątkowy Neminem Captivabimus Nisi Iure Victim Est, Złota Odznaka UŁ, Medal 50-lecia UŁ i Medal UŁ w Służbie Społeczeństwu i Nauce. Odznaczony został także honorowymi odznakami miasta Łodzi i byłego województwa łódzkiego.

Oprac.: Witold Kulesza