Grant za milion

05-04-2017

Doktor hab. Konrad Klejsa z Zakładu Historii i Teorii Filmu Uniwersytetu Łódzkiego otrzymał dofinansowanie w kwocie blisko milion złotych z Narodowego Centrum Nauki w konkursie SONATA BIS na projekt Rozpowszechnianie filmów w Polsce w latach 1945-1989: ogólnokrajowe ramy instytucjonalne i lokalne studium przypadku .


Realizacja projektu przewidziana jest na lata.2017–2022. Jego efektem mają być: wybór protokołów Filmowej Rady Repertuarowej (ciała rekomendującego zakup zagranicznych filmów do polskich kin), internetowa baza danych zagranicznych filmów rozpowszechnianych w kinach i w telewizji w okresie PRL, a ponadto cykl artykułów w języku angielskim oraz monografia wieloautorska w języku polskim – w dwóch ostatnich wypadkach uwzględniająca kontekst kultury filmowej Łodzi.

Doktor hab. Konrad Klejsa

Doktor hab. Konrad Klejsa

Fot. ZHiTF UŁ

Z zakresu badań wyłączone zostały dwa zagadnienia będące podmiotem odrębnych badań: cenzura polskich filmów oraz obieg wideo. Projekt ma odpowiedzieć, między innymi, na następujące pytania: Jakie filmy zagraniczne były pokazywane w polskich kinach (i dlaczego właśnie te)? Z jakim opóźnieniem filmy zagraniczne trafiały do polskich kin? Jakie filmy pokazywane w kinach trafiały później na srebrny ekran? Jakie ważne filmy światowej kinematografii nigdy nie trafiły do polskich kin w okresie PRL i nie były w tamtym okresie pokazywane w TVP? Na czym polegał fenomen dodatków krótkometrażowych przed seansami filmów pełnometrażowych? W jaki sposób polskie kina radziły sobie z nakazem budowania określonego procenta repertuaru z filmów z krajów socjalistycznych? Kiedy pojawił się czarny rynek biletów kinowych? Na jakich podstawach decydowano czy film będzie dozwolony od 12, 15 czy 18 lat? Czy filmy w telewizji pokazywano w cyklach tematycznych? Jak kształtowały się ilościowe relacje pomiędzy filmami z krajów „socjalistycznych” i „kapitalistycznych” – w repertuarze kinowym i telewizyjnym? W jaki sposób kształtowano repertuary filmowe w kinie i telewizji w święta państwowe i kościelne?

Te i zbliżone problemy zostaną naświetlone podczas realizacji projektu, który przyczyni się do przewartościowania dotychczasowych sposobów ujmowania kultury filmowej PRL.

Zasadniczym celem konkursów SONATA BIS jest budowanie zespołu naukowego – w tym wypadku zamysł ten zostanie zrealizowany poprzez: trzy pełne etaty asystenta naukowego dla młodych doktorów podejmujących badania ściśle związane z tematyką grantu, najogólniej mówiąc z zakresu kultury filmowej PRL oraz trzy stypendia dla doktorantów przygotowujących prace powiązane z tematyką projektu po tysiąc dwieście złotych miesięcznie przez okres trzydziestu miesięcy.

x x x

W centrum zainteresowań dr. hab. K. Klejsy sytuują się społeczne konteksty kultury mediów audiowizualnych, w tym: zagadnienia produkcji, dystrybucji, widowni i edukacji filmowej. Prowadzi także badania z zakresu historii kina polskiego i niemieckiego po roku 1945 oraz narracji filmowej i scenariopisarstwa. Był stypendystą Ministera Nauki i Szkolnictwa Wyższego, fundacji „Polityka” oraz Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej.

W latach 2007–2009 pracował na stanowisku Juniorprofesor na Philosophisches Fakultät na Uniwersytecie w Tybindze, gdzie, m.in., koordynował grant Deutsch-Polnische Wissenschaftliche Stiftung, w wyniku którego powstał obszerny tom „Der Polnische Film: von seinen Anfängen bis zur Gegenwart, pierwsze w języku niemieckim kompletne opracowanie poświęcone historii polskiego kina. W roku 2015 opublikował monografię „Pamięć lat nazizmu w kinie niemieckim lat 1946–1945”; poprzednia książka autorska, „Filmowe oblicza kontestacji” (2008) otrzymała Nagrodę im. Bolesława Michałka za najlepszą książkę filmową roku. W ostatnich latach współredagował z E. Ciszewską tomy: „Kultura filmowa współczesnej Łodzi” (2015), „Wokół zagadnień dystrybucji filmowej” – z M. Adamczakiem (2015), „Badanie widowni filmowej: antologia przekładów” – z M. Saryusz-Wolską (2014) oraz „Polska i Niemcy: filmowe granice i sąsiedztwa” – z S. Schahadat (2012).

Jest także współautorem podręcznika „Kino bez tajemnic” (nagroda Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej (2010). Na macierzystej uczelni prowadzi zajęcia dydaktyczne na kierunku filmoznawstwo, okazjonalnie zaś także w Państwowej Wyższej Szkole Filmowe, Telewizyjnej i Teatralnej. W latach 2013–2016 był członkiem Komitetu Ewaluacji Jednostek Naukowych, w tym roku został wybrany na kolejną kadencję.

Oprac.: (sb)