Medialny projekt edukacyjny

02-07-2014

Katedra Studiów Transatlantyckich i Mediów Masowych Wydziału Studiów Międzynarodowych i Politologicznych Uniwersytetu Łódzkiego w listopadzie minionego roku zakończyła realizację medialno-edukacyjnego projektu COMAPP (Community Media Applications and Participation).

Projekt był prowadzony przez siedmiu partnerów; trzy jednostki uniwersyteckie z Niemiec, Wielkiej Brytanii i Polski zajmujące się środkami masowego przekazu na poziomie akademickim; dwa stowarzyszenia medialno-kulturalne (Hiszpania, Niemcy) oraz dwie niekomercyjne stacje radiowe (Finlandia, Węgry). Taka konstrukcja konsorcjum COMAPP zakładała połączenie wiedzy o charakterze teoretycznym z praktycznym jej zastosowaniem w pracy z różnymi grupami docelowymi. W skład konsorcjum wchodzili partnerzy: koordynator projektu Pädagogische Hochschule we Freiburgu (Niemcy), AlgoDoSol – Music and Culture Association z Algodonales (Hiszpania), Civil Radio (Civil Rádiózásért Alapítvány) z siedzibą w Budapeszcie (Węgry), Radio Robin Hood (Turun lähiradioyhdistys ry) w Turku (Finlandia), KoMMedia – Association for Media and Education we Freiburgu (Niemcy), University of Sunderland (Wielka Brytania) oraz Katedra Studiów Transatlantyckich i Mediów Masowych UŁ.

Partnerzy współpracowali już wcześniej w dwóch projektach międzynarodowych, tj. META EUROPE: Media Training Across Europe oraz CROSSTALK: Moving Stories from across Borders Cultures Generations, realizowanych w programie GRUNDTVIG. Mają też oni w planach przygotowanie kolejnego projektu poświęconego wykorzystaniu mediów społecznych, jak również szeroko dostępnych, najnowszych technologii w aktywizacji społeczności lokalnych. 

Wykluczenia cyfrowe

Wprowadzenie do zajęć warsztatowych

Fot. Partnerzy projektu COMAPP

Realizacja projektu została podzielona na kilka etapów. Zainicjowano go w maju 2012 r. podczas międzynarodowej konferencji COMAPP w Łodzi, która ze względu na tematykę medialną i nowatorskie podejście do problematyki marginalizacji i wykluczenia społecznego zainteresowała zarówno media, jak i społeczność uniwersytecką.

Następnie przystąpiono do przygotowania pilotażowych szkoleń, które miały służyć przetestowaniu wykorzystania innowacyjnych technologii na różnych grupach docelowych (studenci/studentki, uczniowie/uczennice, przedstawiciele/przedstawicielki sektora pozarządowego, migranci/migrantki, młodzi rodzice, aktywistki/aktywiści społeczni i lokalni, itp.). Miały one na celu m.in. zainicjowanie rozważań nad przyczynami zjawiska wykluczenia cyfrowego, podjęcie prób przeciwdziałanie jemu, a w rezultacie poprawę społecznej integracji grup marginalizowanych.

Pilotażowe szkolenia zostały przeprowadzone m.in. przez University of Sunderland w Wielkiej Brytanii (History of the River Wear in Sunderland), Radio Robin Hood w Finlandii (River Sounds of Turku), Pädagogische Hochschule we Freiburgu (Around the Campus), a także przez Katedrę Studiów Transatlantyckich i Mediów Masowych UŁ (Spacer dźwiękowy po Parku Źródliska).

Wywiady i mapy internetowe

Kolejnym etapem było przygotowanie przez wszystkich partnerów i przetestowanie na kilkudziesięcioosobowej grupie pełnego sześciodniowego szkolenia 6-Days International Train-the-Trainers Course. Spotkanie temu poświęcone odbyło się w czerwcu ubiegłego roku w Algodonales (Hiszpania), które jest siedzibą jednego z partnerów projektu – AlgoDoSol. Uczestnicy i uczestniczki szkolenia zyskali nowe umiejętności w zakresie technik przeprowadzania wywiadów, sposobów uczenia się oraz nauczania, jak również w aspekcie technologicznym, tj. rejestrowania obrazów i dźwięków przy użyciu smartfonów, ich cyfrowej obróbki czy  tworzenia map internetowych.

Nabyte umiejętności teoretyczne uczestnicy i uczestniczki kursu mogli wykorzystać w praktyce przeprowadzając wywiady wśród mieszkańców Algodonales. Zarejestrowany dźwięk i obraz zostały poddane edycji cyfrowej oraz użyte do stworzenia wspólnej mapy dźwiękowej (http://www.comapp-online.de/algo/mapa_impresiones.html). Uzyskane informacje i nabyte umiejętności zostały później wykorzystane przez uczestniczki i uczestników podczas przygotowywania map dźwiękowych z własnych kursów pilotażowych, w myśl idei train the trainers.

Ostateczna, pełna wersja programu sześciodniowego szkolenia została umieszczona na stronie internetowej COMAPP (http://www.comapp-online.de/home.html), aby umożliwić korzystanie z niego nauczycielom/nauczycielkom, trenerom/trenerkom, aktywistom/aktywistkom społecznym. Tym samym partnerzy przystąpili do realizacji kolejnego etapu projektu COMAPP, czyli przygotowania podręcznika do szkoleń oraz wielu innych materiałów: ćwiczeń, opracowań wyjaśniających techniczne aspekty, np. edycji plików dźwiękowych czy geocachingu we wszystkich językach konsorcjum, tj. polskim, angielskim, niemieckim, węgierskim, fińskim i hiszpańskim. Podręcznik zawiera m.in. opis kursów pilotażowych, wykorzystanych w nich metod, narzędzi interaktywnych dostępnych przez internet oraz wiele materiałów pomocniczych ułatwiających prowadzenie warsztatów i jest dostępny bezpłatnie do pobrania na stronie projektu COMAPP (http://www.comapp-online.de/polish.html).

Jak się robi radio?

Realizacja projektu została podsumowana we wrześniu 2013 r. podczas spotkania w Budapeszcie. Każdy z partnerów zaprezentował swoje dotychczasowe osiągnięcia i sposób wykorzystania rezultatów projektu COMAPP na gruncie lokalnym, narodowym i międzynarodowym. Omówiono także rozmaite możliwości promocji osiągnięć projektu.

Warto przy tym podkreślić, iż Katedra Studiów Transatlantyckich i Mediów Masowych UŁ ma na tym polu spore sukcesy z uwagi na fakt, iż w wyniku realizacji projektu opracowany został tu program zajęć dla studentów Wydziału Studiów Międzynarodowych i Politologicznych UŁ zatytułowanych Jak się robi radio? Wstęp do dziennikarstwa radiowego, które będą oferowane w przyszłym roku akademickim. Planuje się również wprowadzenie do programów zajęć medialnych i medioznawczych, realizowanych na różnych specjalnościach Wydziału Studiów Międzynarodowych i Politologicznych UŁ, tematyki nawiązującej do metodologii i materiałów opracowanych w projekcie COMAPP.

Spacer dźwiękowy po Parku Źródliska

Fot. Partnerzy projektu COMAPP

Podczas spotkania końcowego w Budapeszcie partnerzy debatowali również na temat możliwości kontynuacji ponad siedmioletniej współpracy międzynarodowej, zarówno na poziomie całego konsorcjum, jak i w ramach inicjatyw bilateralnych.

Spacer dźwiękowy po Parku Źródliska

Projekt COMAPP zakładał opracowanie metodologii dla tzw. edukacji włączającej, która – dzięki innowacyjności oraz zorientowaniu na kształcenie kompetencji i praktykę – umożliwi zaktywizowanie grup marginalizowanych, polepszenie znajomości nowoczesnych technologii informatyczno-komunikacyjnych oraz zwiększenie swobodnego obsługiwania urządzeń, takich jak laptop, smartfon, tablet itp. w celu ich efektywnego wykorzystania w inicjatywach edukacyjnych.

W związku z tym, jednym z najważniejszych zadań projektowych, które stanęło przed Katedrą Studiów Transatlantyckich i Mediów Masowych UŁ było zorganizowanie pilotażowego szkolenia m.in. dla pracowników organizacji pozarządowych i instytucji zajmujących się uczeniem osób dorosłych, w tym uczelni wyższych. Warsztaty Spacer dźwiękowy po Parku Źródliska zorganizowano w dniach 28-29 września 2012 r. Do uczestnictwa zaproszono entuzjastów i entuzjastki spacerowania, otwartych na nieszablonowe podejście do przestrzeni miejskiej i na wykorzystanie nowych technologii medialnych, chcących odkryć na nowo i w niestandardowy sposób znane i lubiane łódzkie zakątki.

Warsztaty adresowane były w szczególności do osób pragnących zaangażować się w aktywizację społeczności lokalnych, reprezentujących łódzkie organizacje pozarządowe, media (w tym niekomercyjne stacje radiowe) i instytucje zajmujące się edukacją dorosłych, jak również do studentek i studentów m.in. pedagogiki, dziennikarstwa, kulturoznawstwa, geografii i turystyki. Pierwszy dzień warsztatów zatytułowano Spacer dźwiękowy, natomiast drugi odbył się pod hasłem Mapowanie i *appowanie* - montaż przewodnika audio.

Podczas dwudniowego spotkania uczestniczki i uczestnicy mieli możliwość (za pomocą smarfonów i dyktafonów radiowych) zarejestrować dźwięki (zarówno miejskie jak i niemiejskie) oraz wykonać dokumentację zdjęciową, którą później wykorzystali do przygotowania audiowizualnej mapy parku. Spacer po Parku Źródliska stworzył również okazję do przeprowadzenia krótkich wywiadów ze spacerowiczami na temat Łodzi, jej historii, wspomnień związanych z miastem i z parkiem jako miejscem spotkań, zabawy i wypoczynku. W ten sposób wyeksponowane zostały międzypokoleniowe i międzykulturowe aspekty komunikowania, które stanowią integralną część projektu COMAPP. Jednym z celów warsztatów było bowiem kształtowanie miejskiej świadomości ekologicznej i przyrodniczej osób w nich uczestniczących.

Bezpłatne materiały

Wszystkie materiały wypracowane podczas dwuletniej realizacji projektu, wnioski z badań i szczegółowe informacje dotyczące osiągniętych rezultatów są dostępne na wspomnianej już wcześniej, nieodpłatnej platformie internetowej stworzonej przez partnerów COMAPP (http://www.comapp-online.de/polish.html). Wśród nich znajdują się m.in. podręcznik, program szkolenia, lista wymaganych aplikacji dla systemu Android oraz instrukcje dotyczące tworzenia własnych map i stron internetowych, cyfrowej obróbki dźwięku i obrazu, a także szereg materiałów zawierających wskazówki metodologiczne, ułatwiające prowadzenie kursu.


Medialno-edukacyjny projektu COMAP – poświęcony mediom społecznym, ich wykorzystaniu i zastosowaniu w edukacji dzieci, młodzieży i osób dorosłych – prowadzony był w edukacyjnym programie Komisji Europejskiej GRUNDTVIG (Lifelong Learning Programme of the European Union). Projekt zakładał przeszkolenie osób aktywnie uczestniczących w nauczaniu dorosłych, które pragną poszerzyć swoją wiedzę i nabyć nowe umiejętności w zakresie wykorzystania technologii komunikacyjno-informatycznych, takich jak internet, smartfony, odtwarzacze MP3, podcasty w procesie uczenia się przez całe życie (Lifelong Learning).

Najważniejszym celem projektu było wypracowanie sposobów włączania do procesu uczenia się przez całe życie marginalizowanych i często wykluczanych segmentów społeczeństwa, takich jak seniorzy, osoby bezrobotne, kobiety, emigranci, którzy z różnych powodów – bądź to ze względu na tradycje, bądź na okoliczności życiowe – nie posiadają wykształcenia formalnego ani sprawności w posługiwaniu się nowoczesnymi technologiami informatycznymi wykorzystywanymi na różnych poziomach systemu edukacji.

Zaplanowane w projekcie COMAPP szkolenia, realizowane w formule train-the-trainer (szkolenie trenerów, którzy szkolą innych), są innowacyjne zarówno pod względem metodologicznym jak i technologicznym; ponadto są efektywne z ekonomicznego punktu widzenia, ponieważ wyszkoleni trenerzy sami uczestniczą w promowaniu nowych technologii edukacyjnych i poznają na własnym przykładzie, w jaki sposób można zdobywać nowe kompetencje w zakresie wykorzystywania technik medialnych w procesie uczenia się przez całe życie. Stąd też projekt COMAPP zakłada, że osoby uczestniczące w szkoleniach zwiększą swoją aktywność społeczną; przewiduje również, iż wzrosną ich szanse na zdobycie pracy, co w obydwu przypadkach pozytywnie wpłynie na poprawienie spójności społecznej.

Aleksandra M. Różalska

Anna Różycka