Wiedza bez granic

24-05-2016

Kolejny, XVI Festiwal Nauki, Techniki i Sztuki odbył się w Łodzi. Towarzyszyło mu hasło: Wiedza bez granic. Podobnie, jak w latach minionych, Uniwersytet Łódzki – współorganizator festiwalu – przygotował wiele atrakcyjnych warsztatów, pokazów, eksperymentów, gier, dyskusji wykładów, w których mogli uczestniczyć wszyscy zainteresowani imprezami festiwalowymi.


Między 18 a 25 kwietnia czekało na nich kilkaset bezpłatnych spotkań naukowych, kulturalnych i artystycznych przygotowanych również przez inne łódzkie szkoły wyższe oraz instytucje naukowe i kulturalne. Po raz trzynasty wręczono także Łódzkie Eureka za rok 2015. Wyróżnienia te przyznawane są naukowcom, których osiągnięcia zostały dostrzeżone w kraju oraz za granicą i udokumentowane odpowiednimi nagrodami. W tym roku laureatami statuetek zostali: dr hab. Marcin Stańczyk z Akademii Muzycznej, prof. Dariusz Bieliński wraz z zespołem (Politechnika Łódzka), prof. Jakub Fichna wraz z zespołem (Uniwersytet Medyczny) oraz mgr Jagoda Lazarek z Politechniki Łódzkiej.

Stoisko Wydziału Matematyki i Informatyki w namiocie na rynku Manufaktury

Fot.: CP UŁ

Podczas warsztatów, pokazów, eksperymentów, lekcji festiwalowych i wykładów łatwo przekonać się można było, że nauka i sztuka są naprawdę fascynujące, często zabawne, i – co najważniejsze – dostępne dla wszystkich. Nie sposób w tym krótkim sprawozdaniu wymienić nawet dziesiątej części atrakcji. Już sam Piknik Naukowy na rynku Manufaktury to – jak co roku – mnogość tematów oraz sposobów ich realizacji. Wymieńmy jednak choć kilka przykładów z bogatej programowej oferty festiwalu.

Muzeum Książki Dziecięcej przy Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Łodzi zaprosiło najmłodszych i tych starszych do zapoznania się ze zmieniającą się na przestrzeni wieków formą książki, poczynając od glinianych tabliczek, papirusu, zwoju pergaminowego czy bogato zdobionych inicjałami i miniaturami średniowiecznych kodeksów rękopiśmiennych. Oglądając starodruki w oprawie z desek obciągniętych skórą dowiedzieć się można było, jak duże i ciężkie były dawne księgi, do czego służyły mosiężne narożniki i dlaczego blok był spięty klamrą. Ciekawie wypadło też porównanie wyglądu zdobionej ręcznie kolorowanymi miedziorytami XVIII-wiecznej książeczki dziecięcej ze współczesnymi wydawnictwami o nietypowych formach i kształtach. Współczesną literaturę dziecięcą reprezentowały bowiem bogato ilustrowane książki interaktywne, przestrzenne (tzw. pop-up booki), dźwiękowe, dotykowe, zapachowe oraz te z ilustracjami w 3D. Ponadto na wielbicieli komiksów czekało ponad tysiąc tytułów o zróżnicowanej tematyce – od klasyki ( Superman ) po współczesną powieść graficzną.

Łódzkie Towarzystwo Naukowe zaprosiło na wystawę Jan Heweliusz i jego Gdańsk, w 500-lecie Reformacji, a EC1 na wycieczkę po zabytkowej elektrowni łódzkiej, przyszłym Centrum Nauki i Techniki. Była to świetna okazja, by zobaczyć doskonale zachowane wnętrza i urządzenia siłowni węglowej wzniesionej w latach 1929–1930. Podążyć szlakiem powstawania energii, przez plac węglowy, kotłownię, maszynownię, nastawnię aż do chłodni kominowej, gdzie na zwiedzających czekało największe wahadło Foucaulta w Polsce.

Zainteresowani przyrodą mogli na żywo obserwować życie pszczół w ulu

Fot.: CP UŁ

Festiwal to jednak nie tylko czas techniki zamknięty w czterech ścianach laboratoriów i fabrycznych pomieszczeń. Wszystkim stęsknionym za zielenią natury w sukurs przyszedł łódzki Ogród Botaniczny, który otworzył swoje podwoje dla każdej osoby zainteresowanej tematycznym zwiedzaniem jego barwnych przestrzeni.

Podczas tegorocznej edycji festiwalu odbył się także konkurs Piosenka bez granic. Jury w składzie: prof. Anna Domańska, przewodnicząca (dyrygent, chórmistrz i pedagog Akademii Muzycznej w Łodzi), mgr Krzysztof Kozłowski (dyrygent i chórmistrz, Śpiewająca Polska), mgr Przemysław Hachorkiewicz (muzyk, Łódzki Dom Kultury) wyłoniło następujących zwycięzców: kategoria uczniowie gimnazjów, ex aequo Maja Korzeniowska z Publicznego Gimnazjum w Niewiadowie za utwór Boję się (muzyka Stokłosa, słowa Wermer) oraz Karolina Królasik z Publicznego Gimnazjum nr 38 w Łodzi za utwór Gdzie są dzisiaj tamci ludzie (muzyka Kukulski, słowa Olewicz); kategoria uczniów szkół ponadgimnazjalnych Wojciech Dzwonkowski z Liceum Ogólnokształcącego w Żychlinie za utwór Gwiazdy (muzyka Schönberg, słowa Wyszogrodzki); kategoria studenci Maja Piątek z Uniwersytetu Łódzkiego za utwór Feeling good (muzyka Bublé, słowa Newley/Bricusse).

Jednakże uniwersytet, jak już zaznaczyłem wcześniej, nie tylko tym akcentem zaznaczył swą festiwalową obecność. Każdy wydział naszej uczelni przygotował od kliku do kilkudziesięciu atrakcji. Razem z pracownikami i studentami Wydziału Biologii i Ochrony Środowiska wybraliśmy się, m.in., na ścieżkę dendrologiczną i warsztaty terenowe w Ogrodzie Dydaktyczno-Doświadczalnym Uniwersytetu Łódzkiego. Celem warsztatów była prezentacja najciekawszych gatunków drzew i krzewów rosnących we wspomnianym już ogrodzie dydaktyczno-doświadczalnym, połączona z zajęciami praktycznymi. Podczas wędrówki po ogrodzie jej uczestnicy poznawali fascynujący świat drzew rodzimych i tych pochodzących z innych regionów geograficznych. W trakcie warsztatów można było zaznajomić się z ich charakterystycznymi cechami taksonomicznymi, poznać ich pochodzenie i znaczenie w życiu człowieka. Na konkretnych przykładach poznawano drzewa użytkowe, służące człowiekowi, ozdobne i dekoracyjne, rosnące dziko i sadzone na terenach zieleni miejskiej oraz w ogrodach. Uczestnicy warsztatów mogli także dowiedzieć się wielu ciekawostek, których zazwyczaj próżno szukać w podręcznikach dendrologii, np. które drzewa są starsze od egipskich piramid, owoce którego drzewa mogą udawać kawę i czy z drzewa cygarowego robi się cygara.

Komu nie w smak kawa i cygara, mógł śmiało popędzić w dowolne miejsce Łodzi. Prawie w każdym zakątku uniwersyteckim i rozrywkowym miasta czekały, co rusz to nowe propozycje, za których gros odpowiadali wykładowcy, doktoranci i członkowie kół naukowych UŁ.

Głównym organizatorem festiwalu, podobnie jak i w latach poprzednich, było Łódzkie Towarzystwo Naukowe, a za jego merytoryczne treści odpowiadał specjalnie powołany Komitet Programowy, w którym zasiadali przedstawiciele całego środowiska akademickiego Łodzi oraz instytucji oświatowych.

Michał Wróblewski