Profesor Antonina Magdalena Śniadecka-Kotarska

02-03-2016

Prezydent RP Bronisław Komorowski 23 kwietnia minionego roku w Warszawie wręczył akty nominacyjne profesorskie kolejnej grupie nauczycieli akademickich oraz pracowników nauki i sztuki. Wśród nich znalazła się dr hab. Antonina Magdalena Śniadecka-Kotarska z Zakładu Studiów Latynoamerykańskich na Wydziale Studiów Międzynarodowych i Politologicznych Uniwersytetu Łódzkiego.


Fot. Jędrzej Kotarski

Jest antropologiem kultury i polityki oraz pierwszą polską latynoamerykanistką, która od dwudziestu kilku lat prowadzi systematyczne coroczne badania terenowe w Ameryce Łacińskiej. Absolwentka etnografii UŁ z roku 1983, doktor nauk humanistycznych (UŁ 1990 r.), doktor habilitowany (UAM 2004 r.). Od 2005 r profesor nadzwyczajny Uniwersytetu Warszawskiego, a od roku 2007 Uniwersytetu Łódzkiego.

Zatrudniona na UŁ od 1983 r.; przez pierwsze dwanaście lat związana z Katedrą Etnografii, obecnie Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej), a od roku 1995 z Wydziałem Studiów Międzynarodowych i Politologicznych UŁ. Ostatnie dwadzieścia lat (1994–2014) równolegle była stałym współpracownikiem Misji Andyjskiej, Ośrodka Badań Prekolumbijskich, CESLA (Centro de Estudios Latunoamericanos) Uniwersytetu Warszawskiego (przez dziesięć lat na stanowisku profesora nadzwyczajnego UW) oraz członkiem Zespołu ds. Kultur Ameryk Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Instituto de Antropología Otavaleña w Ekwadorze, a także Instituto de Estudios Peruanos w Perú.

W roku 2003 założyła na Wydziale Studiów Międzynarodowych i Politologicznych UŁ Zakład Studiów Latynoamerykańskich, którym kieruje. Wraz z młodym, siedmioosobowym zespołem (stworzonym ze swoich absolwentów), uruchomiła pierwszą w Polsce specjalizację latynoamerykańską na kierunku stosunki międzynarodowe dzięki czemu UŁ stał się drugą w skali kraju jednostką realizującą stałą dydaktykę z zakresu problematyki Ameryki Łacińskiej. W skład zespołu wchodzą: socjolog, antropolog, iberystka, historyk oraz absolwenci stosunków międzynarodowych edukacji, dziennikarstwa. Od roku 2009 profesor wprowadza młodych naukowców do światowej latynoamerykanistki poprzez ich współudział w prowadzonych grantach międzynarodowych oraz udział w najwyższej rangi cyklicznych kongresach, m. in.: ICA, CEISAL i LASA.

Od 1993 r., jako jeden z kilku badaczy na świecie, kontynuuje systematyczne, indywidualne badania terenowe w regionie andyjskim i mezoamerykańskim dotyczące: sytuacji i pozycji społeczności tubylczych w konfliktogennych realiach państw wielonarodowych, wieloetnicznych i multikulturowych; pozycji i roli kobiet w procesach transformacji kulturowych i politycznych ostatnich dekad, w tym etnopolityki. Pięćdziesięciopięciokrotne badania (trwające łącznie cztery i pół roku) realizowała dzięki uzyskaniu w drodze konkursów dziesięciu grantów finansowanych przez Komitet Badań Naukowych, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Narodowe Centrum Nauki, Unię Europejską. Badania główne, kilkumiesięczne prowadziła w Ekwadorze, Peru, Boliwii (siedmiokrotnie) w Meksyku i Gwatemali (pięciokrotnie), a porównawcze studyjne od dwóch do czterech tygodni w kilkunastu innych państwach, m.in., w Kolumbii i Wenezueli, Argentynie, Brazylii (trzykrotnie), w Chile, Panamie, na Kubie, Jamajce (dwukrotnie), w Kostaryce, Salwadorze, Dominikanie i Portoryko.

Jest autorką ośmiu książek i ponad dziewięćdziesięciu publikacji powstałych głównie na podstawie wyników własnych oryginalnych prac terenowych z zakresu procesów identyfikacji i zmian tożsamości, kulturowych konstrukcji płci, wybranych konfliktów etniczno-społeczno-politycznych, narkoterroryzmu i narkoterroru, procesów migracji wewnętrznych i interkontynentalnych w Latynoameryce.

Zajęcia dydaktyczne, wyłącznie z zakresu etnologii/antropologii, kulturoznawstwa i stosunków międzynarodowych Latynoameryki prowadzi od lat trzydziestu.Jest autorką trzech specjalizacji realizowanych na UŁ (iberoamerykańskiej, regionalnej, Cultura Sociedad Politica) i współautorką kierunku międzynarodowe stosunki kulturowe. Jako pierwsza wprowadziła w Polsce na początku lat dziewięćdziesiątych wykłady z zakresu antropologii kobiety, narkohandlu i narkoterrozyzmu, różnego oblicza współczesnego rasizmu, etnorozwoju i etnopolityki, konfliktów interetnicznych, migracji krajowych i interkontynentalnych regionu andyjskiego i mezoamerykańskiego – najpierw na UW (od 1993 r.), a następnie na UŁ.

O pozycji międzynarodowej profesor świadczy, między innymi, zaproszenie jej jako jedynej polskiej badaczki do prestiżowego projektu UE MISEAL ALFA III (2011– 2014) (Medidadas para la Inclusión Social y Equidad en Instituciones de Educación Superior en América Latina) skupiającego dwanaście jednostek naukowych z pierwszej dziesiątki najlepszych uniwersytetów dwunastu krajów południowoamerykańskich (Meksyk, Gwatemala, Kostaryka, Salwador, Nikaragua, Kolumbia, Peru, Ekwador, Chile, Argentyna, Brazylia, Urugwaj) oraz czterech europejskich (Niemcy, Hiszpania, Wielka Brytania i Polska). Dzięki temu UŁ uzyskał umowy bilateralne z tymi placówkami. Zakład Studiów Latynistycznych UŁ, jako trzecia jednostka w kraju, po centrach UW i UJ, w roku 2011 został przyjęty do CEISAL – El Consejo Europeo de Investigaciones Sociales de América Latina (Europejskie Stowarzyszenie Badań Społecznych Latynoameryki). Niespełna dwa lata temu profesor została koordynatorem krajowym ESIINE – Estudios en Inclusión, Interseccionalidad y Equidad (Argentyna, Peru, Meskyk, Kolumbia, Niemcy, Hiszpania, Polska). W minionym roku przyjęła zaproszenie do udziału w pracach Zespołu Internacjonalizacji Consejo Academico del Foro Permanente ALC-UE (Komitet Akademicki Stałego Zgromadzenia Ameryka Łacińska – Europa).

Jest członkiem siedmiu towarzystw naukowych i zespołów naukowych latynoamerykanistycznych pełniąc w nich od lat różne funkcje (m.in. wieloletni wice- i prezes Polskiego Towarzystwa Studiów Latynoamerykanistycznych) oraz czterech międzynarodowych: LASA, CIESAS, SLAS. Zasiada w radach naukowych ośmiu czasopism latynoamerykanistycznych, polskich i zagranicznych (Hiszpania, Peru, Ekwador, Chile), m.in.: Democracia y ciudadania, Estudios Latinoamericanos, Arte de America Latina, Cuadernos de Estudios Latinoamericanos, Indigena.

Wielokrotny profesor visitante kilkunastu uniwersytetów europejskich i latynoamerykańskich – na indywidualne zaproszenia oraz w programach Erasmus Teaching Mobilty (Berlin, Praga, Madryt, Granada, Cordoba ,Jaen, Barcelona, Vic oraz Quito, Otavalo, Lima, La Paz, Valparaiso, Buenos Aires, Puebla, Cholula, Meksyk,Chiapas, Xalapa, São Paulo,Rio de Janeiro, Campinas). Recenzent wydawnictw: UW, UJ, UMCS, UMK a także PIW, PWN, Nomos, Dialog.

Pełnomocnik dziekana Wydziału Studiów Międzynarodowych i Politologicznych UŁ ds. doktorantów oraz opiekun latynoamerykańskich studenckich kół naukowych na UŁ i UW (2003–2013). Organizatorem jedenastu sesji/ konferencji studenckich i pięciu wypraw badawczych studencko/ doktoranckich do Peru Ekwadoru, Kolumbii, Meksyku i Gwatemali (2003–2013).

W latach 2005–2015 wypromowała siedmiu doktorów z zakresu iberoamerykanistyki, stu osiemdziesięciu magistrów, osiemdziesięciu licencjatów. Pod jej kierunkiem powstało dziesięć prac podyplomowych (antropologia, stosunki międzynarodowe, politologia, kulturoznastwo, antropologia polityki, etnopolityka, iberystyka).

Kilkukrotna laureatka nagrody Rektora UŁ (1992, 2001, 2004, 2007, 2013) i UW (2005 i 2009 r.), a w roku 2012 międzynarodowej nagrody im. Margharity von Bretano dla wybitnych naukowców z zakresu gender studies.

Odznaczona Złotym Krzyżem Zasługi oraz Złotym Medalem za Długoletnią Służbę.

Oprac.: (ga)