O Europie międzynarodowo

02-12-2016

Katedra Studiów Brytyjskich i Krajów Wspólnoty Brytyjskiej wspólnie z izraelskim partnerem International Society for the Study of European Ideas ( ISSEI) zorganizowała międzynarodową konferencję naukową ISSEI 2016: What’s New in the New Europe? Redefining Culture, Politics, Identity (Co nowego w nowej Europie? Redefiniowanie kultury, polityki, tożsamości ), która odbyła się na Wydziale Studiów Międzynarodowych i Politologicznych Uniwersytetu Łódzkiego w dniach 11-15 lipca.


Blisko stu pięćdziesięciu badaczy z Polski i z zagranicy przez pięć dni miało okazję uczestniczyć w 42 seminariach prowadzonych przez jednych z najznakomitszych wykładowców światowych uczelni. Tegoroczny temat konferencji stanowił piętnastą odsłonę cyklu spotkań naukowych; wcześniejsze jej edycje gościły w innych krajach europejskich (Holandii, Belgii, Danii, Austrii, Norwegii, Wielkiej Brytanii, Hiszpanii, Finlandii, Turcji, Portugalii, na Malcie i Cyprze) oraz Izraelu.

Podczas dyskusji w panelach poruszano różnorodne tematy, które miały przybliżyć odpowiedź na zapowiedziane w temacie konferencji pytanie: Co nowego w nowej Europie? . Stąd rozmowy, m.in., wokół takich kwestii, jak: polityka tożsamości, przyszłość Europy/Unii Europejskiej, globalizacja, nowe nacjonalizmy, dyskurs postkolonialny. Konferencja okazała się doskonałym polifonicznym komentarzem do trudnej sytuacji panującej obecnie w Europie; Europie doby kryzysu imigranckiego, Brexitu, rosnącego zagrożenia terrorystycznego. Wśród seminariów znalazły się również te z zakresu nauk humanistycznych i społecznych, prowadzone w językach francuskim, angielskim i polskim. Warto wspomnieć chociażby o przykładowych: Réconcilier liberté et sécurité: réflexion sur des enjeux actuels (Godzenie wolności i bezpieczeństwa: rozważania na temat aktualnych problemów ), The Linguistic and Cultural Manifestations of War and Terrorism (Językowe i kulturowe przejawy wojny i terroryzmu ), The Remains of Politics / The Politics that Remains (Pozostałości polityki / polityka, która pozostaje ),Tożsamość europejska w perspektywie kulturowej i politycznej . Goście przybyli, m.in., ze Szwajcarii, Kanady, Portugalii, Norwegii, Szwecji, Niemiec, Wielkiej Brytanii, USA, Chin, Malty, Izraela, Ukrainy, Rumunii, Cypru.

Otwarcie konferencji; głos zabiera prof. Krystyna Kujawińska-Courtney, - kierownik Katedry Studiów Brytyjskich i Krajów Wspólnoty Brytyjskiej obok (siedzą) dr Edna Rosenthal – ISSEI i prof. Antoni Różalski, rektor-elekt UŁ

Otwarcie konferencji; głos zabiera prof. Krystyna Kujawińska-Courtney, - kierownik Katedry Studiów Brytyjskich i Krajów Wspólnoty Brytyjskiej obok (siedzą) dr Edna Rosenthal – ISSEI i prof. Antoni Różalski, rektor-elekt UŁ

Fot. Zbigniew Bednarek

Poza naukowym, celem konferencji było również promowanie Łodzi jako miasta akademickiego, artystycznego i twórczego (w ofercie skierowanej do jej gości znalazły się, m.in., wycieczka szlakiem łódzkich murali, wyjście do EC-1 i planetarium), a także nawiązanie współpracy z badaczami zagranicznymi, które będzie skutkowało zwiększeniem wymiany studenckiej między uczelniami oraz wspólnymi aplikacjami, na przykład o środki na nowe badania naukowe.

Podczas oficjalnego otwarcia obrad, ich główne organizatorki prof. Krystyna Kujawińska Courtney, kierownik Katedry Studiów Brytyjskich i Krajów Wspólnoty Brytyjskiej, ówczesna prodziekan ds. nauki i współpracy z zagranicą Wydziału Studiów Międzynarodowych i Politologicznych oraz dr Edna Rosenthal, założycielka i redaktorka periodyku The European Legacy , ogłaszanego drukiem przez renomowane wydawnictwo Routledge, omówiły najważniejsze założenia konferencji. Obie też odniosły się do wydarzeń destabilizujących Europę.

Uczestnicy obrad podczas jednego z wykładów planarnych

Uczestnicy obrad podczas jednego z wykładów planarnych

Fot. Zbigniew Bednarek

Głos zabrali zaproszeni goście; prof. Antoni Różalski, rektor-elekt UŁ; prof. Tomasz Domański, ówczesny dziekan Wydziału Studiów Międzynarodowych i Politologicznych, prof. Stefan Höjelid ze szwedzkiego Uniwersytetu Linneusza. Odczytano też list gratulacyjny od Hanny Zdanowskiej, prezydent Łodzi.

Otwarcie konferencji zwieńczył pokaz tańców i pieśni folklorystycznych w wykonaniu Akademickiego Zespołu Pieśni i Tańca Uniwersytetu Łódzkiego Kujon. Artyści zaprezentowali tradycyjne polskie tańce i pieśni ludowe oraz oddające koloryt dawnej Łodzi, mające swój rodowód w łódzkiej dzielnicy Bałuty.

Kolejne trzy dni konferencji wypełniły warsztaty, panele dyskusyjne oraz wykłady plenarne. Najważniejszym punktem pierwszego dnia jej programu był wykład prof. Petera Swirskiego (Sun Yat-Sen University, Chiny), w którym ten wybitny uczony mówił o niespotykanym rozkwicie kultury w dzisiejszych czasach, co z jednej strony cieszy, a z drugiej może wywoływać niepokój, gdyż ludzkość nie jest w stanie nadążyć za nadprodukcją dóbr kulturalnych i informacyjnych. Dyskusję rozpoczętą w trakcie wykładu kontynuowano podczas kolacji w ogrodzie Centrum Szkoleniowo-Konferencyjnego UŁ przy ul. Rogowskiej. Tam też odbył się minikoncert w wykonaniu łódzkich muzyków.

Drugiego dnia wykład wygłosiła prof. K. Kujawińska Courtney. Tematem jej rozważań była twórczość Williama Szekspira, jako nośnika wielokulturowości w świecie, oraz ponadczasowość jego dzieł, które równie dobrze oddają realia stosunków międzyludzkich panujących w wieku XVI, jak i obecnie w XXI. W trzecim dniu obrad wysłuchano odczytu prof. Jürgena Oelkersa z Uniwersytetu Zuryskiego nt. The European Crisis and Education (Bildung) towards Democracy (Kryzys europejski a nauczanie w kierunku demokracji ).

Uczestnicy konferencji mieli również okazję wziąć udział w projekcji filmu Karski i władcy ludzkości (reż. S. Grünberg, 2015), którą poprzedziło spotkanie z Joanną Podolską-Płocką, dyrektorką Centrum Dialogu im. Marka Edelmana w Łodzi oraz obejrzeć Ziemię obiecaną (reż. A. Wajda, 1974). Zaproponowano też wycieczki, w których programie znalazły się, m.in.: wieczór połączony z degustacją lokalnych przysmaków, zwiedzanie Manufaktury, ulicy Piotrkowskiej, Muzeum Kinematografii, wędrówka śladami łódzkich Żydów.

Podczas zakończenia obrad niezwykle przejmująco wybrzmiały słowa dra Ruvika Rosenthala (Otwarty Uniwersytet Izraela) o przyszłości Europy i miejscu ISSEI w niej – przede wszystkim jako platformy wymiany idei. Zebrano też sugestie zmian, które miałyby ulepszyć proces organizacyjny kolejnych edycji konferencji. Warto też zacytować słowa jednej z prelegentek, prof. Gesine Palmer (Zentrum Jüdische Studien Berlin-Brandenburg): Good reading and virtual communication can help a lot to bridge the gaps between the different cultures. But nothing can make up for personal encounter. It sobers illusions, corrects prejudices, opens new perspectives, and inspires everyone who has the privilege to take part in such an event as ISSEI (Dobra lektura i komunikacja wirtualna pomagają zasypać różnice międzykulturowe. Ale nic nie jest w stanie zastąpić bezpośredniego kontaktu, który rozwiewa iluzje, prostuje uprzedzenia, otwiera nowe perspektywy i inspiruje do uczestnictwa w takim wydarzeniu jak konferencja ISSEI ).

Patronatem honorowym obrady objęli: prof. Włodzimierz Nykiel, ówczesny rektor UŁ; Hanna Zdanowska, prezydent Łodzi; Witold Stępień marszałek województwa łódzkiego. Partnerami były: VOLEO Marketing Szkolenia Eventy, Liberté! Głos wolny, wolność ubezpieczający , Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Wydawnictwo Adam Marszałek, British Council oraz American Corner Łódź.

x x x

Konferencja okazała się sukcesem nie tylko na gruncie intelektualnym, ale też międzyludzkim. Goście chwalili różnorodność podejmowanej tematyki i perspektyw badawczych, sprawną organizację, a także możliwość skonfrontowania własnych poglądów naukowych z perspektywą międzynarodową i innymi ujęciami paradygmatycznymi. Uczestnicy obrad z uznaniem wypowiadali się też na temat bogatego programu i dodatkowych atrakcji. Towarzyszyła im niezwykle przyjazna atmosfera.



Tomasz Fisiak

Zbigniew Bednarek